برگردان به زبان ساده
زهی! خطهٔ ملک را شهریار
خهی! از تو بنیاد دین استوار
هوش مصنوعی: بهبه! سرزمین ملک تحت فرمان توست، ای پادشاه! تو بانی دین استواری.
چو تن را بجان و چو جان را بعلم
بجاه تو اسلام را افتخار
هوش مصنوعی: بدن را با روح و روح را با دانش درآمیختهای، و بدین ترتیب، تو افتخار اسلام هستی.
نه در بیضهٔ حشمت تو خلل
نه در صفحهٔ دولت تو غبار
هوش مصنوعی: نه در قدرت و عظمت تو نقصی وجود دارد و نه در صفحهٔ حکومت و رهبریات ضعفی به چشم میخورد.
جهان همچو اطفال را مادران
بپرورده ملک ترا در کنار
هوش مصنوعی: جهان مانند کودکان است که توسط مادران تربیت میشود و ملک (پادشاهی) تو در کنار آنها قرار دارد.
فلک بر مراد تو گشته روان
زمین بر رضای تو داده قرار
هوش مصنوعی: آسمان در خدمت خواستههای تو قرار دارد و زمین نیز به رضایت تو آرامش یافته است.
ز مهر تو واضح بشارات فخر
ز کین تو لایح اشارات عار
هوش مصنوعی: از محبت تو نشانههای افتخار به وضوح دیده میشود و از دشمنی تو نیز آثار شرم و ننگ آشکار است.
نه در مجلس بزم چون تو جواد
نه در عرصهٔ رزم چون تو سوار
هوش مصنوعی: نه در میخانه کسی چون تو بخشنده و سخی است و نه در میدان جنگ کسی مانند تو دلاور و شجاع.
چو پیدا شود آیت رستخیز
چو شعله زند آتش کارزار
هوش مصنوعی: زمانی که نشانه قیامت ظاهر شود، مانند شعلهای که در جنگ آتش میگیرد.
ز خون تر شود دامن آسمان
ز غم خون شود زهرهٔ روزگار
هوش مصنوعی: از غصه و اندوه، آسمان به رنگ خون درآمده و زندگی روزگار نیز به شدت تحت تاثیر غم و اندوه قرار گرفته است.
بتفسد هوا از تیغ و تیر
بلرزد زمین از غو گیر ودار
هوش مصنوعی: هوا به خاطر شمشیر و تیر خراب میشود و زمین از هیاهو و درگیری میلرزد.
شود باده عیش هم طعم زهر
شود چهرهٔ روز همرنگ قار
هوش مصنوعی: شراب لذت تا چه اندازه میتواند تلخ و ویرانگر باشد، گاهی روز روشن نیز به رنگ تیره و زهرآگین درمیآید.
ز صف باره غرنده چون شر ز مشیر
بکف نیزه پیچنده چون گَرزه مار
هوش مصنوعی: چون باد، از میان صفوف فرار میکنند و مانند سم مار، در دست نیزهای میپیچند.
ز بس نیزه بیشه اطراف دشت
ز بس کشته چون پیشه اکناف غار
هوش مصنوعی: به خاطر تعداد زیاد نیزهها در کنار دشت و به علت کشتههای فراوانی که در اطراف غار وجود دارد، شرایط بسیار خطرناکی حاکم است.
فرو بسته افواه مردا ز نطق
فرو مانده اعضای گردان ز کار
هوش مصنوعی: مردان خاموش شدهاند و زبانشان از بیان ناتوان است، اعضای بدنشان از کار افتاده و فعالیت ندارند.
امل سرکشیده ز بهر امان
اجل پر گشاده بحرص شکار
هوش مصنوعی: امید و آرزو به خاطر امان و ایمنی، وسعتی از زمان را به مانند طعمهای برای شکار در دامن گرفته است.
در آن حال از تیغ جانسوز تر
نیابد بجان هیچ کس زینهار
هوش مصنوعی: در آن لحظه هیچکس نمیتواند از تیرها و زخمهای روحی که او را میآزارد در امان باشد.
بکوبی سر سرکشان را چو گوی
بدری دل گردنان را چو نار
هوش مصنوعی: اگر سرکشها را به شدت بکوبی، مانند گوی که به زمین برخورد میکند، دلهای ناپاک را نیز مانند میوههای رسیده و نرم مجروح خواهی کرد.
هوا گردد از رمح تو ناله گاه
زمین گردد از تیغ تو لالهزار
هوش مصنوعی: از حرکات و قدرت تو، فضا پر از ناله میشود و گاهی زمین به خاطر تیری که از تو رفته، مانند باغی پر از گل لاله میگردد.
بآیات تیغ و علامات رمح
کنی صفحهٔ فتح را پرنگار
هوش مصنوعی: با تیغ و نشانههای نیزه، تو صفحه پیروزی را زینت میزنی.
زهی! یمن جیش ترا بر یمین
خهی! یسر خیل ترا بر یسار
هوش مصنوعی: آفرین! خوشحالم که خوشبختی و کامیابی به تو روی آورده است. خوشحال باش که نعمتها و برکتها به سمت تو میآید.
ترا محمدتها فزون از قیاس
ترا مکرمتها برون از شمار
هوش مصنوعی: شخصیت و ویژگیهای تو از آنچه که قابل تصور است بیشتر است، و ارج و مقام تو فراتر از اندازهگیری است.
بهار عدو از تو همچون خزان
خزان ولی از تو همچون بهار
هوش مصنوعی: بهار دشمن تو، مانند پاییز است، اما پاییز تو، همانند بهار است.
ز گردان ترانیست در حرب جفت
ز شاهان ترانیست در جنگ یار
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که در جنگها و نبردها، نبردهای ما به خاطر خودمان و برای خودمان است و نه برای دیگران. به یاد داشته باشیم که یاران و همراهان ما در این جنگها همواره در کنار ما هستند و ما برای آنها میجنگیم.
همی تا ز افلاک تابد نجوم
همی تا ز اشجار آید ثمار
هوش مصنوعی: نجوم از آسمان میدرخشند و میوهها از درختان میآیند.
شب نیکخواه تو بادا چو روز
گل بدسکال تو بادا چو خار
هوش مصنوعی: شب برای تو خوب باشد و روز برای بدیهای تو مانند خار باشد.
همایونت عید و پذیرفته صوم
ولی کامگار و عدو خاکسار
هوش مصنوعی: عید تو خوش یمن و خوشحال کننده است و از روزهی تو استقبال میشود، در حالی که موفقیت برای توست و دشمن تو در شرایطی ناپسند قرار دارد.
ستوده خصال ترا آدمی
فزوده جلال ترا کردگار
هوش مصنوعی: صفات و ویژگیهای تو باعث شده که آدمی بسیار بزرگ و با شکوه باشی، و این جلال و زیبایی تو نتیجهٔ دست خداوند است.
برآورده از دشمن مملکت
بتیغ چو آب و چو آتش دمار
هوش مصنوعی: آب و آتش به یکباره به قلب دشمن میزنند و مملکت را از وجود او پاک میکنند.
ترا یادگارست از اسلاف فلک
و لیکن مبادا ز تو یادگار
هوش مصنوعی: تو از نیاکان آسمان یادگاری در اختیار داری، اما مواظب باش که از تو یادگاری باقی نماند.