برگردان به زبان ساده
ای بازوی شریعت از اقبال تو قوی
تابنده از جمال تو آثار خسروی
هوش مصنوعی: ای نیروی شریعت، با لطف و رحمت تو قوی و نیرومند شدهای، و به خاطر زیباییهای تو نشانههای پادشاهی و عظمت نمایان گشته است.
هر گه که در مهم معالی ندا دهی
جز پاسخ متابعت از چرخ نشنوی
هوش مصنوعی: هر زمان که در مهمانیهای بزرگ و شکوهمند ندا بدهی، جز پاسخی که از چرخ (فلک یا زمان) دریافت میکنی، چیز دیگری نخواهی شنید.
فتنه غنوده گشت در ایام تو، که تو
از بهر قهر فتنه همی هیچ نغنوی
هوش مصنوعی: فتنهای که در دوران تو رخ داده، به حالتی آرام و خاموش درآمده است، زیرا تو به خاطر خشم و غضب خود هیچ شائبهای از آن را برنمیتابی.
در کف گرفته خنجر چون آب و پس بطبع
آتش نهاده سوی معالی همی روی
هوش مصنوعی: کسی که همچون آبی در دستش خنجر دارد و با ویژگی آتشین به سمت بلندیها و اهداف عالی تلاش میکند.
هر روز و هر شب از فلک اندر کنار ملک
اقبال تو نوست و در اقبال تو نوی
هوش مصنوعی: هر روز و شب، از آسمان به ملک تو شادی و خوشبختی میتابد و در این خوشبختی تو نویدهایی نو وجود دارد.
گشتست ملک مزرعهٔ تو، که اندرو
جز مکرمت نکاری و جز شکر ندروی
هوش مصنوعی: سرزمین تو به مانند یک مزرعه است؛ در اینجا فقط باید خوبی کنی و از خوبیهای دیگران قدردانی نمایی.
سهم تو مشرکان جهان را همی کند
اندر مضیق زاویهٔ مرک منزوی
هوش مصنوعی: سهم تو باعث میشود که مشرکان جهان در تنگنای زاویهای قرار بگیرند که به دور از دیگران است.
چرخ و زمین و هرچه در این دو میانه اند
باشند در طفیل تو جایی که تو روی
هوش مصنوعی: دنیا و هر چیزی که در آن وجود دارد، به خاطر وجود تو و به خاطر جایی که تو در آن هستی، معنا و ارزش مییابد.
از حسن نقش صورت توقیعهای تو
منسوخ گشت نقش تصاویر مانوی
هوش مصنوعی: زیبایی نقش چهرهات موجب شد تا نقش تصاویری که به فرقه مانوی تعلق داشتند، دیگر اعتبار خود را از دست بدهند.
هستند از طریق مساوات نزد عقل
جاه تو و فلک چو دو مصراع مثنوی
هوش مصنوعی: در برابر عقل، همه افراد به یک اندازه و بدون تفاوت محسوب میشوند، همانطور که دو خط در یک مثنوی از یکدیگر جدا نیستند.
عزی که بیند از تو همی خاک درگهت
هرگز ندیده مسند و ایوان کسروی
هوش مصنوعی: هر که تو را میبیند، هرگز مسند و کاخ کسری را ندیده است؛ یعنی زیبایی و عظمت تو آنقدر بینظیر است که هیچ سلطنت و قدرتی به پای تو نمیرسد.
موقوف بر دعای تو تازی و پارسی
مقصود بر ثنای تو عبری و پهلوی
هوش مصنوعی: دعای تو برای من به زبانهای عربی و فارسی اهمیت دارد و هدفم از ستایش تو به زبانهای عبری و پهلوی است.
لطف بر ولی تو ظلی بود ظلیل
عنف تو بر عدوی تو دایی بود دوی
هوش مصنوعی: مهربانی تو بر دوستت، سایهای از درختان، و خشونت تو بر دشمن، دلیلی برای زیر فشار گذاشتن اوست.
اوصاف تو مبارک و آثار تو رضی
افعال تو مهذب و اخلاق تو سوی
هوش مصنوعی: ویژگیهای تو خوشایند و نشانههای تو پسندیده است. کردارهایت به آرامی انجام میشود و اخلاق تو به سوی نیکویی هدایت شده است.
تو از میان زمرهٔ شاهان ممیزی
چون از میان زمرهٔ اشراف موسوی
هوش مصنوعی: تو در میان پادشاهان مانند یک نماینده و برجسته هستی، همانطور که در میان نخبگان و اشراف موسوی نیز چنین است.
هرگز ز کید هیچ مصنعی تو نشکنی
هرگز بزرق هیچ مزور تو نگروی
هوش مصنوعی: هرگز به نیرنگ و فریب هیچکس اعتماد نکن و از ظاهر زیبای افراد فریبنده دوری کن.
نهج صیانت تو صراطیست مستقیم
راه دیانت تو طریقیست مستوی
هوش مصنوعی: پیروی از حفظ و نگهداری تو، همچون راهی مستقیم و درست است و رعایت اصول دیانت تو، مثل مسیری هموار و بیانحراف میباشد.
بعد از کلام ایزد و اخبار مصطفی
در راه شرع قول تو مقبول و معنوی
هوش مصنوعی: پس از سخنان خداوند و پیامبر اسلام، هر گفتاری که与你 بر اساس قوانین دین باشد، قابل قبول و ارزشمند است.
طبع تو بر دقایق ایام مطلع
لفظ تو بر حقایق آفاق محتوی
هوش مصنوعی: خوی تو در فهم و درک زمانها بینظیر است و سخنانت پر از حقیقتها و معانی عمیق است.
حساد را حسام تو پی کرد و پست کرد
اقدام با تعدی و اعناق ملتوی
هوش مصنوعی: حسادت را به دست تو نابود کرد و با حرکات نادرست خود، آن را به عقب راند.
جاه تو ایمنست ز عین الکمال، از آنک
در جاه هر زمان تو فزون تر همی شوی
هوش مصنوعی: مقام تو از نظر کمال و ویژگیها در امان است، زیرا در هر زمانی موقعیت و ارزش تو بیشتر و بیشتر میشود.
تا از حروف هست در اعجاز قافیت
تأسیس ردف و حرف صلت حایل و روی
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به زیبایی و دقت در بازی با کلمات و حروف اشاره میکند. او میگوید که در اعجاز قافیت و آهنگین بودن کلام، ارتباطی میان حروف وجود دارد که باعث شکلگیری یک پیوند و هماهنگی در کلمات میشود. این ارتباط میتواند در لایههای معنایی و ساختار شعری تأثیرگذار باشد و زیبایی خاصی به شعر ببخشد.
هرگز مباد نقش جلال تو مندرس
هرگز مباد فرش کمال تو منطوی
هوش مصنوعی: هرگز نگذار که زیبایی و عظمت تو کمرنگ شود و هرگز نگذار که کمال و تمامیت تو پنهان بماند.
بر قمع کفر و نصر هدی باد تا بحشر
شمشیر تو برنده و بازوی تو قوی
هوش مصنوعی: به یاد داشته باش که تا روز قیامت، سلاح تو باید بر علیه بیدینی و در حمایت از ایمان قدرتمند باشد و قوت تو در تقابل با دشمنان، باید همیشه در بهترین حالت باشد.
