برگردان به زبان ساده
ضیاء الدین، ترا در کامرانی
هزاران سال بادا زندگانی
هوش مصنوعی: به تو، ای ضیاء الدین، آرزوی زندگی هزاران ساله در خوشبختی و کامیابی دارم.
وفاک الله نائبة اللیالی
وصانک من ملمات الزمانی
هوش مصنوعی: خداوند تو را از سختیهای روزگار محفوظ نگه دارد و از مشکلات و چالشهای فراوانی که در مسیر زندگی وجود دارد، محافظت کند.
تو آن صدری که در صدر تو یابند
همه انواع دانش را نشانی
هوش مصنوعی: تو آن کسی هستی که در وجودت همه انواع دانش و آگاهیها را میتوان یافت.
جنابک روضة الاقبال تزری
اطایبها بروضات الجنانی
هوش مصنوعی: جنابک، باغ خوشبختیها را با نعمتهایش مشغول کردهای، همانطور که باغهای بهشت انسانها را شاداب میکند.
به طلعت صد هزاران آفتابی
به رفعت صد هزاران آسمانی
هوش مصنوعی: تو دارای چهرهای هستی که مانند هزاران خورشید درخشان است و به بلندای تو شایستگی به اندازه صدها آسمان را داریم.
یشق اذا بدا بدر الدیاجی
جبینک والدجی ملقی الجرانی
هوش مصنوعی: وقتی که چهرهات مثل ماه در شبهای تار پیدا میشود، تمام زیباییهای شب را تحت الشعاع قرار میدهد.
تو در چشم معالی همچو نوری
تو در جسم معانی همچو جانی
هوش مصنوعی: تو در چشمهای بزرگ و باارزش مانند نوری میدرخشی و در وجود معانی و مفاهیم مانند جانی زندگیبخش هستی.
ایابن المصطفی قفت البرایا
باصناف المعالی و المعانی
هوش مصنوعی: ای فرزند پیغمبر، تو در میدان فضایل و معانی مختلفی درخشانی و برتر از دیگران هستی.
بود از خلق و خلق چون تو فرزند
روان مصطفی را شادمانی
هوش مصنوعی: وجود تو، که از میان مردم برخاستهای، مانند فرزند پیامبر، موجب شادمانی روح پیامبر است.
غدا ولداک بل عضداک بحرا
وسیفا بالبیان والبنانی
هوش مصنوعی: ای پسرم، تو به مانند درختی بلند و استوار خواهی بود که ریشهاش در آبهای زلال جاری است و با کلام شیوا و دلنشین خود همه را مجذوب میکند.
دو تحفه گشته دین را از تو ظاهر
کز ایشان است دین را کامرانی
هوش مصنوعی: دو نعمت از تو به دین نمایان شدهاند که از طریق آنها دین به کمال رسیده است.
هما غیثان لکن فی العطایا
هما لیثان لکن فی الطعانی
هوش مصنوعی: این بیت به این مفهوم اشاره دارد که دو موجودیت در ظاهر و رفتار متفاوت هستند. در ابتدا، به تصویر هماهایی اشاره میکند که در هنگام باران، بخشش و رحمت را که به طبیعت و مردم میبخشند، تداعی میکند. اما در ادامه، به ویژگیهای دیگری مانند قدرت و شجاعت، که در میدان جنگ و در موقعیتهای چالشبرانگیز ظاهر میشوند، اشاره دارد. به عبارتی، این دو موجود در عین لطافت، در برخوردهای جدی و خطرناک بسیار قوی و جسورند.
ز شمس دین کرم را تندرستی
ز زین دین ستم را ناتوانی
هوش مصنوعی: به خاطر دین شمس دین کرم، سلامتی و تندرستی حاصل شده و از این دین، ظلم و ستم کاهش یافته است.
فهذا ماله فی العلم ند
فهذا ماله فی الحلم ثانی
هوش مصنوعی: این شخص در علم هیچ جایگاهی ندارد و در حلم و اخلاق نیز به مراتب بهتر از آن نیست.
یکی را در مکارم پیشوایی
یکی را بر محامد قهرمانی
هوش مصنوعی: یک نفر در ویژگیهای نیکو سرآمد و رهبری است، و نفر دیگری در فضایل و مقامهای برجسته مانند یک قهرمان به شمار میآید.
رئیس المشرقین غدوت صدرا
جمال شمال اولادالقرانی
هوش مصنوعی: رئیس مشرقین در صبحگاه، زیبایی از جانب شمال فرزندان قرآن را به دوش میکشد.
به گاه حزم چون کوه متینی
به وقت عزم چون باد بزانی
هوش مصنوعی: در زمان احتیاط، مانند کوهی استوار و محکم باش و در لحظه تصمیمگیری، همچون بادی تند و سریع عمل کن.
حوی قصب السباق من البرایا
یمینک فی العلی یوم الرهانی
هوش مصنوعی: در روز رقابتهای بزرگ، تو در پیشرفت و موفقیت از بقیه جلوتر خواهی بود و نصرت و پیروزی در دستان توست.
اگر زیر سپهری صد سپهری
وگر اندر جهانی صد جهانی
هوش مصنوعی: اگر در زیر این آسمان صدها آسمان وجود داشته باشد و یا در این دنیا صدها دنیا دیگر، باز هم چیزی از حقیقت کم نمیشود.
فسخطک کله سودالمنایا
و غلوک کله بیض الامانی
هوش مصنوعی: خشم تو تمام آرزوها را به یأس تبدیل میکند و امید و آرزوی تو همه به سراب میماند.
بزرگا، در فصاحت داستانم
چنان کندر سخاوت داستانی
هوش مصنوعی: ای بزرگوار، داستان من در فصاحت به قدری واضح و روشن است که مانند داستانی از سخاوت میدرخشد.
فنثری دونه نثر الئالی
و نظمی دونه نظم الجمانی
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که شاعر به توصیف زیباییهای نثر و نظم میپردازد و بیان میکند که نثر از لحاظ ظرافت و جلا همچون مرواریدها و نظم هم از نظر زیبایی و هماهنگی مشابه جواهرات است. به عبارتی، هر کدام از این دو نوع ادبی، زیبایی و ارزش خاص خود را دارند.
مرا با حملهٔ گردون بسذه است
زبانی همچو شمشیر یمانی
هوش مصنوعی: من تحت فشار و هجمهٔ روزگار قرار گرفتهام و زبانم به تندی و برندگیِ شمشیر یمنی است.
و فی طی اللسانی تری لعمری
جمال المرء لا فی الطیلسانی
هوش مصنوعی: در کلام و گفتار انسان، زیبایی او به وضوح نمایان است، نه در پوشش و ظاهرش.
و لیکن چون نبینم رونق فضل
چه سود از فضل و از چیره زبانی ؟
هوش مصنوعی: اما وقتی رونق علم و دانش را نبینم، این چه فایدهای دارد که بر علم و سخنوری تسلط داشته باشم؟
سکنت الارض لکن عظم قدری
ثنی عن مدح اهلیها عنانی
هوش مصنوعی: زمین سکوت کرده، اما عظمت جایگاه من مانع شده که درباره مردم آن زمین مدح و ستایش کنم.
ندارم دانش خود را سبک سنک
نیارم جز به صدر تو گرانی
هوش مصنوعی: اگرچه دانش و علم زیادی ندارم، اما سنگینی و اهمیت آن را تنها در کنار تو احساس میکنم.
علیک لدی الوری ماعشت اثنی
نعم و بحرمة سبع المثانی
هوش مصنوعی: درود بر تو ای کسی که در میان مردم زندگی میکنی، با تمام نعمتها و ارزشهای بزرگ.
همیشه مدح من خادم ترا باد
که قدر مدح من خادم تو دانی
هوش مصنوعی: همواره آرزو دارم که ستایش من، خدمتگزار تو باشد، چون تو ارزش ستایش من را میدانی.
نعش الدا علیرغم العادی
طلیق الوجه ، فیاض البنانی
هوش مصنوعی: جسد مرده با وجود این که معمولاً در قید و بند است، در اینجا با چهرهای آزاد و زیبا به نظر میرسد و جلوهگر شگفتیهایی است.
ز تو دین را بقای جاودان است
ترا بادا بقای جاودانی
هوش مصنوعی: از توست که دین همیشگی و جاودانی دارد، پس برای تو نیز دوام و بقا میطلبم.
توتع دائماً مالاح فجر
برفعة منصب و علو شانی
هوش مصنوعی: تو همیشه در انتظار روشنایی صبح هستی که با علو مقام و بلندای شأن تو همراه باشد.
به پیش خاطر تو باد پیدا
فلک را جمله اسرار نهانی
هوش مصنوعی: در برابر یاد تو، آسمان همه رازهای پنهان را آشکار میکند.
اتاک الموسم المیمون فاسعد
له والبس جاابیب الامانی
هوش مصنوعی: فصل خوب و پربرکتی به تو رسیده است، پس به استقبال آن برو و آرزوهای زیبایت را به نمایش بگذار.
