برگردان به زبان ساده
ای دلبری، که نیست نظیر تو در جهان
جانی مرا و بلکه گرانمایه تر ز جان
هوش مصنوعی: ای محبوب من، تو را در دنیا مانند و نظیری نیست و جان من را به نوعی در دست داری که ارزشمندتر از جان خودم است.
دیدار تو سپهر نشاطست بر زمین
رخسار تو بهشت جمالست در جهان
هوش مصنوعی: دیدار تو مانند آسمانی پر از شادمانی بر روی زمین است و چهرهات مانند بهشتی از زیبایی در جهان میباشد.
داری دو لب چو ساخته دو پاره لعل
وندر دو پاره لعل دو رسته درر نهان
هوش مصنوعی: دو لب تو مانند دو تکه سنگ قیمتی سرخ است و در هر کدام از این تکههای سرخ، دانههای درخشان نهفته است.
ظاهر نگرددت، چو نگویی سخن، دهن
پیدا نیایدت، چو نبندی کمر، دهان
هوش مصنوعی: اگر حرفی برای گفتن نداشته باشی، کسی متوجه وجود تو نخواهد شد. همچنین، اگر خودت را درست مهار نکنی، هیچ پیامی از تو به دیگران منتقل نخواهد شد.
از لب شکرستانی و من شکرها کنم
گر زان شکرستان تو گردم شکرستان
هوش مصنوعی: از تو که لبهای شیرینی داری، من هم برای تو شیرینی میسازم. اگر تو را شکرستان بنامم، خودم هم شکرستان میشوم.
همچون جگر لطیفی و همچون روان عزیز
و ز دیده بی توام شده خون از جگر روان
هوش مصنوعی: شبیه جگر نرم و مانند روحی ارزشمند هستی؛ و به خاطر غیبت تو، چشمانم اشک و خونریزی میکنند.
عمری فروختم بهوای تو و مرام
زین عمر نیست حاصل سودی مگر زیان
هوش مصنوعی: در طول عمرم به خاطر محبت و اخلاق تو خود را به فروش گذاشتم، اما از این زندگی هیچ چیز جز زیان به دست نیاوردم.
بیدادگر بتی و بعدل کمال دین
یابم ز دست جور تو بیداد گرامان
هوش مصنوعی: ستمگر، تو همچون بتی هستی و من میخواهم از دست ستم و ناراستی تو، عدالت را به کمال برسانم.
خاقان، نظام دولت، محمود، آنکه هست
از رهگذار کینهٔ او چرخ بر کران
هوش مصنوعی: خاقان، حاکم و سر صاحب حکومت، محمود است، کسی که در سایهٔ دشمنیهای او، زمانه و سرنوشت بر بلندای آسمان قرار دارد.
از دستبرد اوست فغانی بهر دیار
از کارکرد اوست نشانی بمهرکان
هوش مصنوعی: این شعر به گونهای بیانگر تأثیرگذاری و عظمت کارهای خداوند در جهان است. اشاره دارد که آثار و نشانههای او در زندگی و در محیط اطراف ما نمایان است و همواره در حال حاضر است. به نوعی، زندگی و همه چیزهایی که میبینیم تحت تأثیر دست خداوند و کارهای او قرار دارد. به عبارت دیگر، هر آنچه در زمین و آسمان وجود دارد، به نوعی نشانهای از قدرت و حکمت اوست.
بی سر شدست دشمن و بازر شدست دوست
ز آن تیغ سرفشان وزان دست زرفشان
هوش مصنوعی: دشمن بیسر شده و دوستان به ما نزدیکتر شدهاند، زیرا ضربههای تند و تیز دشمنان به ما نرسیده و ما از دست یاری دوستان بهرهمند هستیم.
دستش کند بدایع جود و کرم پدید
لفظش کند دقایق فضل و هنر عیان
هوش مصنوعی: دست او، نشانههایی از سخاوت و generosity را به نمایش میگذارد و کلامش، نشاندهندهٔ جزئیات و زیباییهای علم و هنر را نمایان میسازد.
در علم او ز مایهٔ علم علی اثر
در عدل او ز سایهٔ عدل عمر نشان
هوش مصنوعی: در دانش او نشانههایی از علم علی وجود دارد و در عدالت او آثار و نشانههایی از عدل عمر به چشم میخورد.
خیزد ز بهر مدت عمرش امان ز چرخ
زاید ز بهر عدت جودش گهر ز کان
هوش مصنوعی: برای طولانی شدن عمرش از دوران سختی و مشکلات خود را میکشد و به همین خاطر، از دل مهر و بخشش خود، گوهری ارزشمند به دنیا میآورد.
ای گشته کوشش تو بحفظ هدی
وی کرده بخشش تو برزق بشر ضمان
هوش مصنوعی: ای تلاش تو به حفظ هدایت و راهنمایی مردم انجام یافته است، و بخشش تو بر روزی بشر ضمانت و تضمینی است.
در پیش ناصح تو فگنده قضا سپر
در روی حاسد تو کشیده قدر کمان
هوش مصنوعی: در حضور مشاور و راهنمایت، تقدیر مانند سپری از تو محافظت میکند و در برابر حسودان، اعتبار و ارزش تو مانند کمانی که به سمت دشمن نشانه رفته است، قوی و محفوظ است.
با آیت خلاف تو گشته بلا قرین
با رایت وفاق تو کرده ظفر قران
هوش مصنوعی: با معجزهی تو مشکلات و بلایا برطرف شده و با قدرت تو پیروزیها به دست آمده است.
گردد بریده سر چو قلم، هر که چون قلم
در پیش خدمت تو نگردد بسر دوان
هوش مصنوعی: هر کس که مثل قلم در خدمت تو نباشد، همچون سر بریدهای میشود که به هیچجا نمیرسد.
افلاک را هوای تو همواره در ضمیر
و ایام را ثنای تو پیوسته بر زبان
هوش مصنوعی: آسمان همیشه به یاد تو است و روزها همیشه در حال ستایش تو هستند.
مداح را سحاب سخای تو چون صدف
پر در کند بیک صلهٔ ماحضر دهان
هوش مصنوعی: مداحان و شاعران با سخاوت و generosity تو مانند صدفی پر از گوهر هستند که میخواهند پاداش و شکرگزاری خود را از تو دریافت کنند.
تا در علو نباشد همچون فلک زمین
تا در ضیا نباشد همچون شرر دخان
هوش مصنوعی: تا زمانی که زمین به بلندی آسمان نرسد و درخشش آن مانند شعلههای آتش نباشد.
هر لحظه از کواکب عزی دگر بیاب
هر روز بر اعادی کامی دگر بران
هوش مصنوعی: هر لحظه از ستارههای زیبا باخبر شو و هر روز به آرزوها و کامیابیهای تازهای دست پیدا کن.
ادبار شد نصیب عدوی تو بر مراد
تا روز رستخیز باقبال در بمان
هوش مصنوعی: بدشانسی و نابخردی سرنوشت دشمن تو را میتوان پیشبینی کرد، تا روز قیامت که فقط با خوشبختی باقی خواهد ماند.