برگردان به زبان ساده
منم ، که نیست مرا در جهان نظیر و همال
ببزم دشمن مالم ، برزم دشمن مال
هوش مصنوعی: من هستم، که در این دنیا هیچ همتایی ندارم و هیچ شبیه به من وجود ندارد. اگرچه دشمن دارم، اما با وجود آن، به مبارزه با او ادامه میدهم و بر او غلبه میکنم.
منم ، که جز بمدیحم زبان نجنباند
هر آن که بر سر یک بیت بر نویسد قال
هوش مصنوعی: من کسی هستم که جز به مدیحهسرایی سخنی نمیگوید. هر کسی که بر سر یک ابیاتی بنویسد، باید جدی باشد.
دلیل موکب میمون من شده تأیید
عدیل رایت منصور من شده اقبال
هوش مصنوعی: دلیل برپایی جشن و سرور من تأیید و حمایت شخصی است که در کنارم است و خوشبختی من به خاطر محبوبیت و موفقیت من است.
خجسته حضرت من گشته منبع لذات
گزیده مجلس من گشته مقصد آمال
هوش مصنوعی: حضرت خوشبخت من منبع شادیها و لذتها شده و محفل من به هدف و آرزوهایم تبدیل گردیده است.
بر مآثر من بی محل علو اثیر
بر شمایل من بی خطر نسیم شمال
هوش مصنوعی: نقاط قوت و ویژگیهای من در جایی که نباید، جلوهگری میکند و زیباییهای من تحت تاثیر نسیم ملایم شمال، بدون هیچ خطری نمایان میشود.
کفم بجود شده واهب قلیل و کثیر
دلم بعلم شده حاکم حرام و حلال
هوش مصنوعی: دست من با دادنهای جزئی و کلی پر شده و دلم به دانش، حاکم بر چیزهای حلال و حرام شده است.
نه بحر باشد مانند دست من بسخا
نه چرخ باشد مانند قدر من بجلال
هوش مصنوعی: دست من به generosity و سخاوت مانند دریای وسیع نیست و جایگاه من از نظر عظمت و جلال مانند چرخ و گردونه دنیا نیست.
بطبع من متجمع لطایف آداب
ز کف من متفرق خزاین اموال
هوش مصنوعی: من ذاتاً کسی هستم که نکات ظریف آداب و رسوم را در خود جمع کردهام، اما داراییها و ثروتها از دست من پراکنده شده و در دسترس نیستند.
من آن کسم که نیارد قرین من یک شخص
قران انجم و گردون بصدهزاران سال
هوش مصنوعی: من آن کسی هستم که هیچ کس نمیتواند با من همتراز شود، حتی اگر هزاران سال در مورد آسمانها و ستارگان صحبت کنیم.
کمینهٔ بندهٔ من هست در صف هیجا
هزار بیژن گیو و هزار رستم زال
هوش مصنوعی: من، که کمترین بندهٔ خدا هستم، در میان صفهای بینهایت، هزاران بیژن گیو و هزاران رستم زال را میبینم.
ز من مخالف ملک مرا عنا و فنا
ز من موافق جاه مرا جمال و کمال
هوش مصنوعی: از من که در سمت مخالفت هستم، مملکت و حاکمیت من به زوال و نابودی میرود، اما از من که در سمت موافقت قرار دارم، مقام و منزلت من به زیبایی و کمال میرسد.
عراق و جند و سمرقند از شجاعت من
جواب گویند، ار عاقلان کنند سوال
هوش مصنوعی: عراق، جند و سمرقند به شجاعت من پاسخ خواهند داد، اگر عاقلها پرسشی بپرسند.
درین سه بقعه که اعلام من فراشته شد
شدند پیر ز بیم حسام من اطفال
هوش مصنوعی: در این سه مکان که آوازهام به گوش مردم رسید، کسانی که سن و سالی دارند از ترس شمشیر من، مانند کودکان رفتار کردند.
مخالفان مرا پشت در مواقف حرب
ز تیغ چون الف من خمیده همچون دال
هوش مصنوعی: مخالفان من در عرصههای نبرد بهگونهای ایستادهاند که به تیغ من شباهت دارند و من، مانند حرف دل، خمیده شدهام.
نه هست جان شریف مرا ز علم فراق
نه هست طبع کریم مرا ز جود ملال
هوش مصنوعی: وجود من از درد جدایی ناآرام است و روزگار به من عطا نمیکند تا از بخشش و نیکوکاری خسته شوم.
لطیفهای من اندر فنون دانش و علم
همه چو سحر حلال و همه چو آب زلال
هوش مصنوعی: دوستان و همصحبتیهای من در زمینههای دانایی و دانش، مانند جادوهای مجاز و همانطور که آب پاک و زلال است، لطیف و دلنشین هستند.
ز تیغ من ، که درو روشنایی ظفرست
شدست تیره عدوی مرا همه احوال
هوش مصنوعی: از تیغ من که منبع روشنایی و پیروزی است، همه حالات دشمنانم به تیرگی گراییده است.
ثنای درگه من گشته سروران را حرز
لقای مجلس من گشته خسروان را فال
هوش مصنوعی: در خانه من، ستایش و نام نیک، پناهگاه و محافظ سرداران و شاهان شده است و دیدار با من، برای آنها به نشانه و فال نیک تبدیل شده است.
همیشه تا بابد آفتاب جاه مرا
بر آسمان معالی مباد خوف زوال
هوش مصنوعی: همیشه تا زمانی که هستم، آرزو دارم که مقام و مرتبهام همچنان در اوج بماند و از زوال و سقوط آن بترسم.