برگردان به زبان ساده
شهی که نقش نگین جلال شد نامش
همه ملوک زمانه اسیر در دامش
هوش مصنوعی: شاهی که با شکوه و عظمت خود، نامش درخشان و به یاد ماندنی شده، تمامی پادشاهان زمان خود را به تسخیر و زیر سلطه خود در آورده است.
خدایگان جهان، شاه شیردل اتسز
که شیر چرخ بترسد ز شیر اعلامش
هوش مصنوعی: خداوندی که بر جهان حکومت میکند، شاهی شجاع و دلیر است که حتی شیر آسمان از قدرت او میترسد.
جمیل گشت معالی بحسن اقبالش
جمال یافته معانی بفرایامش
هوش مصنوعی: زیبایی روح و معنای او با خوشاقبالیاش درخشان شده است و معانی عالی و زیبا در روزگاران او به جلوه درآمدهاند.
همه اکابر گیتی رهین افضالش
همه افضال ایام غرق انعامش
هوش مصنوعی: همه بزرگان و صاحبنظران دنیا به فضل و برتری او وابستهاند و تمامی نعمتها و خیری که در روزگار وجود دارد، ناشی از بخششهای اوست.
عدوی دولت او چون بدست گیرد جام
شراب زهر کند روزگار در جامش
هوش مصنوعی: اگر دشمنان قدرت او را در دست بگیرند، زمانی که به او شراب بنوشانند، ایام خوشی را به تلخی تبدیل میکنند.
در اضطراب از آنست آسمان شب و روز
که برد هیبت شمشیر شاه آرامش
هوش مصنوعی: در اینجا به اضطراب و نگرانیای اشاره دارد که شب و روز بر اثر قدرت و هیبت شاه به وجود آمده است. به عبارتی، این اضطراب ناشی از توانایی و قدرت سلطهگری است که به مردم آرامش نمیدهد و همواره در دلها به خوف و هراس میاندازد.
بروز بزم کمین مطربیست ناهید
بروز رزم کهین قایدیست بهرامش
هوش مصنوعی: جشن و شادی به بهانهای ویژه در حال برپایی است و این خوشی به خاطر زیبایی و مهارتهای هنری ناهید به وقوع پیوسته است. اما در دل این جشن، نوعی سختی و جدیت نیز وجود دارد که به گذشتههای دور و نبردهای کهن اشاره دارد.
بجز خیال نماند اثر ز کلب الروم
اگر بخواب بیند خیال صمصامش
هوش مصنوعی: جز رویای ذهن هیچ نشانی از کلب الروم باقی نمانده است، اگر ببیند در خواب، خیال شمشیرش را.
در افتد ز سریر و بر افتد ز سرور
اگر برند بموالی هند پیغامش
هوش مصنوعی: اگر کسی از مقام و جایگاه خود به زیر بیفتد و در شادی خود دچار مشکل شود، پیامش به دوستان و عزیزانش خواهد رسید.
عنایت ازلی عدل داده تعلیمش
سعادت فلکی خیر کرده الهامش
هوش مصنوعی: الهام و آگاهی که از لطف خداوند به انسان داده شده، موجب شده که او بتواند سعادت و نیکی را در زندگی خود رقم بزند و از عدالت الهی بهرهمند شود.
به نزد عقل ز گردون شریفتر باشد
هر آن زمین که مشرف شود به اقدامش
هوش مصنوعی: هر زمینی که زیر نظر عقل قرار گیرد و به تدبیر و تصمیم او فعالیت کند، از آسمان و مکانهای بلندتر و محترمتر است.
بوام دارد بدخواه جان ز خنجر او
شدست وقت که گردد گزارده وامش
هوش مصنوعی: دشمن جان انسان به مانند خنجری عمل میکند که هر لحظه ممکن است ضربه بزند؛ بنابراین زمانی که او در موقعیت خطرناک قرار گیرد، باید مراقب باشد که آسیب نبیند.
اگر عدوی وطن گیرد از برون جهان
هم اندر آید آفات از در و بامش
هوش مصنوعی: اگر دشمن وطن از بیرون به آن آسیب بزند، آفات و خطرات نیز از در و دیوار آن داخل میشوند.
مزینست زمانه بجاه و اقبالش
مرتبست ممالک بتیغ و اقلامش
هوش مصنوعی: زمان به خاطر مقام و پیشرفت خود آراسته است و سرزمینها به دلیل قدرت و وسایلشان سازماندهی شدهاند.
کدام عاقل دانا که او نجست هوا ؟
کدام توسن سرکش که آن نشد رامش؟
هوش مصنوعی: کدام عاقل و دانا وجود دارد که به دنبال چیزهای بیفایده نرود؟ و کدام اسب سرکش وجود دارد که نتوانسته باشد رام شود؟
زمانه کرد ز احوال خویش آگاهش
ستاره داد ز اسرار خویش اعلامش
هوش مصنوعی: زمانه او را از وضعیت خود آگاه کرد و ستارهها به او از رازهای خود خبر دادند.
همیشه تا که صلاح و فساد اهل زمین
بود ز دور سپهر و ز سیر اجرامش
هوش مصنوعی: تنها زمانی که وضعیت و سرنوشت مردم زمین تحت تأثیر تأثیرات آسمانی و حرکت اجرام آسمانی باشد، همیشه بر زندگی آنها تأثیر خواهد گذاشت.
نظام باد هدی را برایت ورایش
جمال باد جهان را بنامه و نامش
هوش مصنوعی: هوا باعث زیبایی توست و زیبایی تو به تمام جهان معنا میبخشد.
بهفت قسم زمین ولایتش مرساد
ز هفت گردون رنجی بهفت اندامش
هوش مصنوعی: زمین ولایت او را با هفت قسم به ما میرساند و از هفت آسمان، رنجی به هفت عضو او میرسد.
چنانکه کام من از خلعتش بحاصل شد
همیشه باد بحاصل ز مملکت کامش
هوش مصنوعی: شادی و نیکی من از لطف و بخشش او به دست آمد و همواره به خاطر سرزمین او از آن لذت میبرم.
