برگردان به زبان ساده
خردمندی فزاید آدمی را بسکه تنهایی
بدام عقل میترسم فتد مجنون ز یکتایی
هوش مصنوعی: عقل و خرد انسان با تنهایی افزایش مییابد، اما از این تنهایی میترسم که ممکن است فرد را به جنون بکشاند.
ز وسعت خوشتر آید تنگی احوال عارف را
فلاطونی بآن شان را، بخم کرده است دانایی
هوش مصنوعی: عارف به جایگاه و موقعیت خود در زندگی، که شاید دچار مشکلات و سختیها شده، افتخار میکند. او فهمیده است که از نظر حکمت و دانش، این تنگناها و دشواریها با عظمت و وسعت وجودی و معنویاش تناسب دارد و در واقع این شرایط برای او ارزشمند است. به نوعی میگوید که در دنیای عالی خود، حتی تنگی و محدودیتها هم زیبا هستند و بر عمق دانایی و حکمت او میافزایند.
ز زینت های دنیا، عیب دنیا به شود ظاهر
که باشد شاهدی بر زشتی شاهد خود آرایی
هوش مصنوعی: ز زینتهای دنیایی که انسانها به آنها دل خوش میکنند، عیب و نقصهای دنیا نمایان میشود، زیرا این زینتها خود به عنوان گواهی بر زشتی و خودآرایی افراد تبدیل میشوند.
برون کن خواهش زر، تا گشاید عقده ات از دل
که این دنبل نگردد به، بود تا چرک دنیایی
هوش مصنوعی: از تمایلات مادی خود دست بکش، تا دل و روح تو آرامش بیشتری پیدا کند؛ زیرا این دنیا با زرق و برقش نمیتواند خوشبختی واقعی را به تو بدهد.
لباس پربهای ژنده پوشی کهنه شد دیگر
نباشد عیب پوشی اهل دنیا را چو دارایی
هوش مصنوعی: لباس ارزشمندی که بر تن فردی ژنده پوش است، دیگر نمیتواند عیوب و کمبودهای افراد دنیا را بپوشاند، همانطور که ثروت و دارایی نمیتواند همیشه مشکلات و نواقص را پنهان کند.
ز هر خشک و تری، افتاده را یاری طمع باشد
که دارند از عصای خویش کوران چشم بینایی
هوش مصنوعی: هر چیزی که تا حدی زندگی و نشاط دارد، امیدوار است که به دیگران کمک کند و از عصای خود به عنوان وسیلهای برای رهایی از تاریکی و ناامیدی استفاده کند.
بده تا میتوانی داد، داد دادن ای منعم
که دست اغنیا را هست دادن شکر گیرایی
هوش مصنوعی: تا جایی که میتوانی کمک کن و بخشش داشته باش، ای بخیل! چون کسانی که توانگری دارند، به دیگران هم کمک میکنند. شکرگزاری و قدردانی دادن هم ارزشمند است.
گذشتم، توبه کردم، بر ندارم دست از آن دیگر
بدستم گر فتد بار دگر دامان تنهایی
هوش مصنوعی: من از گذشتهام عبور کردهام و توبه کردهام، اما اگر بار دیگر دلم به سمت آن احساسات کشیده شود، باز هم دست از انزوا و تنهاییام بر نمیدارم.
چنان کرده است سست اوضاع دنیا دست دلها را
که نتوان داشت امروز از نمک هم چشم گیرایی
هوش مصنوعی: دنیا به قدری در وضعیت نابسامانی قرار دارد که دلها دیگر نمیتوانند حتی به یک چیز ساده و معمولی مانند نمک هم امیدوار باشند.
بامید زبان مگذار، شکر دوست را واعظ
زبان را گر ز دست آید، بگوید شکر گویایی
هوش مصنوعی: بر روی امید زبان صحبت نکن، قدر دوست را بشناس. اگر زبان توان داشت، میتوانست از نعمتها بگوید و شکرگزار باشد.