برگردان به زبان ساده
ز شمع فیض تاریکی است، قانع را سرا روشن
چراغ دولت است از سایه بال هما روشن
هوش مصنوعی: نور و روشنی در زندگی به افرادی میرسد که از کمالات و فضایل بهرهمندند، در حالی که کسانی که قانع و راضی باشند، از نعمتها و خوشبختیها بهرهمند میشوند. در اینجا اشاره به این است که چراغ قدرت و خوشبختی همانند سایه یک پرنده بزرگ، دنیا را روشن میکند.
اگر خواهد خدا کارت بدست دشمنان سازد
بزور باد میگردد چراغ آسیا روشن
هوش مصنوعی: اگر خدا بخواهد، کار تو را به دست دشمنانت میسپارد و به زور باد، چراغ آسیاب روشن میشود.
درین پیری که با این چشم باید فکر خود دیدن
ره اندیشه رفتن کن از شمع عصا روشن
هوش مصنوعی: در این دوران پیرسالی، باید با این چشمان به فکر و اندیشه خود بپردازم. برای روشن کردن مسیر تفکر، از نور شمع عصای خود استفاده کن.
چراغ راه احسانت رنگ خجلت حاجت
چو روی مفلسی بیند، شود چشم شما روشن
هوش مصنوعی: حسن کار نیک تو مانند نوری است که باعث شرم و خجالت نیازمندی میشود. وقتی که فرد نیازمندی به کمک تو نگاه کند، چشمانت پر از روشنایی و شادی میشود.
فسردند آرزوهای جوانی، وقت پیری ها
سه گردید روز شیروان، شد صبح تا روشن
هوش مصنوعی: آرزوهای جوانی در پیری به یأس و ناامیدی تبدیل میشوند. روزگار در شهر شیروان شگفتانگیز و روشنی آغاز میشود.
کدورت بیش باشد، عیش و عشرتهای کامل را
بود نقص حنا، باشد اگر رنگ حنا روشن
هوش مصنوعی: اگر زندگی پر از مشکلات و ناخوشیها باشد، لذتها و خوشیهای کامل هم نواقصی خواهند داشت؛ همانطور که اگر رنگ حنا روشن باشد، نقصی در آن به وجود میآید.
کدورات جهان بر زشتی آن سایه اندازد
شود دل زین غبارت همچو چشم توتیا روشن
هوش مصنوعی: اگر انسان به زشتیهای دنیای اطرافش توجه کند، دلش مانند چشم توتیا که در غبار روشن میشود، میتواند از این کدورتها پاک شود و دوباره روشن و امیدوار باقی بماند.
براه انتظارش هر دم آهی میکشد گردن
غباری بر نمی خیزد که گردد چشم ما روشن
هوش مصنوعی: هر لحظه برای آمدنش حسرت میخوریم، اما غباری از دور نمیرود که چشممان روشن شود و انتظار را پایان دهد.
اگر از بوی یوسف، دیده یعقوب بینا شد
ز دیدار عزیزان چون نگردد چشم ما روشن؟!
هوش مصنوعی: چگونه است که چشم ما روشن نمیشود، وقتی که بوی یوسف، چشم یعقوب را بینا کرد؟ این به این معناست که دیدن عزیزان و وجود آنها میتواند چقدر تاثیرگذار باشد.
غبار آورد گر چشمم ز پیری، چشم آن دارم
که گردد چشم دل واعظ، مرا زین توتیا روشن
هوش مصنوعی: چشمم به خاطر پیری غبار آلود شده است، اما من به آن چشم دل امیدوارم که باعث روشنی من خواهد شد. این امید و روشنایی را از توتیا دارم.