برگردان به زبان ساده
پیش چراغ فیض شب، از خواب دم مزن
وحشی است مرغ فرصت، مژگان بهم مزن
هوش مصنوعی: در برابر نور و انرژی که شب به ما میدهد، از خواب بیدار شو و تنبلی نکن. فرصتطلبی همچون پرندهای در حال پرواز است، پس بیخود با خوابآلودگی خود را محدود نکن.
زین خوابهای از أمل خود درازتر
خط بر کتاب هستی خود یک قلم مزن
هوش مصنوعی: در خوابهای طولانی و پر از آرزوی خود غرق نشو، زیرا هیچگاه نباید برای نوشتن زندگیات تنها به یک قلم تکیه کنی.
ای تاجر قلمرو هستی، نبسته بار
از چشم خفته، خیمه براه عدم مزن
هوش مصنوعی: ای تاجر عالم وجود، به چشم خوابآلود چشم نبند و خیمهات را در سرزمین ناپیدا برپا نکن.
زنهار پیش حکم قضا، از حیات خویش
پیش لبت گر آینه گیرند، دم مزن
هوش مصنوعی: مراقب باش که پیش از رسیدن حکم سرنوشت، درباره زندگیات چیزی نگو. اگر آینهای مقابل لبت بگذارند، صحبت نکن.
با بی زری چو دست کریمان گشاده باش
بر جبهه همچو کیسه گره با درم مزن
هوش مصنوعی: هنگامی که بینیازی و ثروت کم داری، باید با دست باز و گشادهدلی مانند کریمان رفتار کنی. همانطور که نباید کیسهای گرهخورده را با درم و پول بگشایی، بر دیگران نیز نباید فشار بیاوری.
عقل معاش، نام مکن بخل شوم را
خرجیست خرج معرفت، ای خواجه دم مزن
هوش مصنوعی: عقل معاش را به معنای اینکه در کشمکشهای زندگی دچار تنگنظری و بخل نشو، به کار نمیبر. هزینههای زندگی را از روی دانش و معرفت پرداخت کن و هیچگاه از آن دم نزن.
حق کرم، ز نام کرم هم گذشتن است
این حق ادا نساخته لاف کرم مزن
هوش مصنوعی: حق بزرگوارانه بودن، فقط به نام بزرگ یا کرم بودن نیست. اگر این حق را به خوبی ادا نکردهای، پس نباید از بزرگی خود سخن بگویی.
دستار کهنه یی، به فقیری اگر دهی
هر لحظه اش به فقر ز سرکوب بم مزن
هوش مصنوعی: اگر به یک فقیر دستاری کهنه بدهی، هر لحظه باید مراقب باشی که فقر و مشکلاتش را بیشتر نکنید.
پیش چراغ اجر مصیبت، ز بی تهی
بر سر چو باد خاک میفشان و دم مزن
هوش مصنوعی: در برابر چشمهی نور ناشی از مشکلات و مصائب، مانند گرد و غبار بر سر راه، چیزی ارزشمند نیست. بنابراین، بیهوده صحبت نکن و بیدلیل فضایی را در هم نریخت.
از بهر خود مگیر، گل کلفتی در آب
ای سیل، خان و مان فقیری بهم مزن
هوش مصنوعی: برای خودت چیزی نگیرید، ای سیل! با این کار سختی را برای فقیران ایجاد نکن.
تا غایبانه مدح تو هردم کنند بیش
واعظ بروی دشمن خود، حرف کم مزن
هوش مصنوعی: هر لحظه کسانی هستند که به شکلی پنهانی تو را ستایش میکنند، پس بهتر است در برابر دشمن خود، کمتر سخن بگویی.
