برگردان به زبان ساده
در چشم عقل هرکه بود سر حساب تر
ناکام تر کسی است که شد کامیاب تر
هوش مصنوعی: هر کسی که از نظر عقل، بیشتر به مسائل توجه کند و حسابگری باشد، معمولاً در زندگی کمتر موفق میشود. در حالی که کسی که به دنبال لذتها و کامیابیهاست، شاید در آغاز بیشتر موفق به نظر برسد.
از خانه حباب که موج است پایه اش
باشد بنای عمر تو پا در رکاب تر
هوش مصنوعی: زندگی تو مانند حبابی است که بر روی امواج دریا قرار دارد. برای اینکه عمر تو پایدار شود، باید با احتیاط و احتیاط پیش بروی.
تخم أمل مکار بامید زندگی
هرگز نگشته کشت کسی از سراب تر
هوش مصنوعی: امید و آرزوی زندگی در دل افرادی که فقط به خیال و توهم میپردازند، هرگز به ثمر نمیرسد و به نوعی واقعاً بیثمر است. در واقع، کسی که به دنبال آبی از سراب میگردد، چیزی جز ناامیدی نخواهد یافت.
گردد فزون ز بخت جوان شیوه کرم
فصل بهار هست هوا پر سحاب تر
هوش مصنوعی: بهار با خوشبختی جوان برمیگردد و با فراوانی و نوازش به استقبال میآید، چون هوای این فصل پر از ابر و زندگی است.
دارم چه چشم فیض از آن عالمان خشک
کز اشکشان نکرده رخی یک کتاب تر؟!
هوش مصنوعی: من از عالمان یخزدهای که حتی یک بار هم با اشکهایشان برگهای تازه از کتاب را تر نکردهاند، چه امیدی به خیر دارم؟
ظالم که کرد خانه مظلوم را خراب
غافل که کرد خانه خود را خراب تر
هوش مصنوعی: ظالم وقتی خانه مظلوم را ویران کرد، نمیدانست که در واقع خانه خودش را بیشتر ویران کرده است.
با اهل جود، تندی سائل ز خامی است
گل میشود در آتش کم، خوش گلاب تر
هوش مصنوعی: با کسانی که بخشش و جود دارند، اگر درخواست کننده بداخلاقی کند، از خامی اوست. چون در آتش کم، گل بهتر میشود و عطرش خوشتر خواهد بود.
دولت چو روی داد، أمل میشود فزون
صحرا شود ز تابش خور پر سراب تر
هوش مصنوعی: وقتی که موفقیت و خوشبختی به دست میآید، آرزوها و امیدها افزایش مییابند و احساسات و آرزوهای دور از دسترس، مثل سراب در بیابان، بیشتر نمایان میشوند.
امروز عرض علم، بعرض تجمل است
فاضل تر است آنکه بود خوش کتاب تر
هوش مصنوعی: امروز، کسب دانش بیشتر به سادگی و زیبایی ظاهری نسبت داده میشود. کسی که کتابهای خوب و ارزشمندی دارد، از نظر علمی بالاتر و برتر است.
حسن دگر دهد عرق شرم چهره را
خرمتر است باغ، چو باشد پرآب تر
هوش مصنوعی: زیبایی و جذابیت در زندگی، همانگونه که با شرم و حیا همراه است، میتواند جلوهای دلنشین را به وجود آورد. همچنین، هنگامی که باغها آب کافی داشته باشند، سرسبزی و شادابی بیشتری خواهند داشت. بدین ترتیب، وجود زیبایی و فزونی آب در یک محیط، میتواند موجب شکوفایی و شادابی آن محیط شود.
واعظ ز جوش عشق بود پخته فکر تو
شیرین تر است میوه پر آفتاب تر
هوش مصنوعی: واعظ با شور عشق سخن میگوید، در حالی که اندیشهی تو بالغتر و میوهات شیرینتر از آن است که در زیر آفتاب پخته شود.