برگردان به زبان ساده
نوبهار ایجادم رونق حمل دارم
همچو گلبن معنی غنچه در بغل دارم
هوش مصنوعی: در بهار جدید، زندگی و شور و نشاطی دارم مثل باغی پر از گل، و در درونم نیز امید و آرزوهایی نهفته است.
داده تا مرا رخصت مرشد خراباتم
غیر ملت عشاق کی غم ملل دارم؟!
هوش مصنوعی: داده است که من را اجازه بدهد که در خرابات (محل تجمع عاشقان) باشم. جز برای ملت عاشقان، به هیچ گروه دیگری اهمیتی نمیدهم!
زلف او نمیگردد مانع جنون من
همچو شمع بزم وصل آه بیمحل دارم
هوش مصنوعی: موهای او مانع دیوانگی من نمیشود، مثل شمعی که در جشن وصال میسوزد، من آهی بیمورد دارم.
پایمال دونانم گر ز پستی طالع
از بلندی همت مسند زحل دارم
هوش مصنوعی: اگر تقدیر من از سر زبونی و پستی باشد، با این حال من به واسطه بلند همتی که دارم، جایگاهی چون مسند زحل را برای خود میسازم.
خواندهام کتاب غم در سلوک مجنونی
عامل جنونم لیک وضع بیعمل دارم
هوش مصنوعی: من کتابهای زیادی درباره غم و جنون خواندهام و راههای دیوانگی را بررسی کردهام، اما در عمل، هیچ کاری انجام نمیدهم و فقط در وضعیت نامناسبی قرار دارم.
تا به کی ز نادانی میبری حسد با من؟!
این همه سخندانی قسمت از ازل دارم!
هوش مصنوعی: چرا به خاطر نادانیات همیشه حسادت میکنی؟ من از آغاز، سخنوری و هنر را به خود اختصاص دادهام و این بخشی از سرنوشتم است!
فهم معنیام دارد قدر و شکل اسطرلاب
هندسی اگر خوانم حرفی از جمل دارم
هوش مصنوعی: معنای من به اندازه و شکل یک اسطرلاب هندسی اهمیت دارد، اگر چیزی بگویم، حرفی دارم که قابل توجه است.
گردش فلک اکنون گر مرا دهد فرصت
نسخهها همیسازم بیم از اجل دارم
هوش مصنوعی: اگر گردش زمان به من فرصتی بدهد، نسخههایی از آثارم تهیه میکنم، ولی از مرگ میترسم.
در سخن نمیباشد دیگری نظیر من
غیر حضرت بیدل من کجا بدل دارم؟!
هوش مصنوعی: در کلام و گفتار، همتایی برای من وجود ندارد و جز بیدل، کسی را نمیشناسم که بتواند جای مرا بگیرد.
محو حیرتم طغرل من ز مصرع بیدل
بیتو زندهام یعنی مرگ بیاجل دارم!
هوش مصنوعی: من در حیرت فرورفتهام و از سرنوشت بیدلی در زندگیام بیتو ادامه میدهم، انگار که اگر بیتو زندهام، این زندگی برایم مردن بیوقت است!