برگردان به زبان ساده
اگر بر قاصد نظاره بخشد رخصت بارش
بساط خرمن هستی بسوزد برق دیدارش
هوش مصنوعی: اگر به پیامآور اجازه دهد که بیایید، آنگاه آتش عشق او میتواند تمام هستیام را بسوزاند.
مرا شد سایه شمشاد از بال هما بهتر
که باشد بخت من وابسته زلف نگونسارش
هوش مصنوعی: سایه درخت شمشاد برای من از پرواز پرنده هما بهتر است، چرا که بخت من به زلف بیاحساس او وابسته شده است.
شب هجرش ندارد صبح از سامان استغنا
خلاصی نیست جز مردن همین باشد اگر کارش!
هوش مصنوعی: شب فراق او هیچ روشنایی و آرامشی ندارد و فرار از وضعیت بیپناهی امکانپذیر نیست، جز اینکه آدمی تن به مرگ دهد. اگر کار او همین باشد، پس همین است!
اگر سعی طلب زین حلقه باشد دستبند او
نباشد مرکز تسلیم غیر از گردن یارش!
هوش مصنوعی: اگر هدف جستجو در این حلقه باشد، او هیچ منعی برای تسلیم شدن ندارد جز گردن محبوبش!
مریض انتظارش را سلامت گر هوس باشد
بود داروی درد عشق نبض چشم بیمارش!
هوش مصنوعی: اگر کسی در انتظار دیگران باشد و آرزوی دیدن آنها را داشته باشد، این انتظار میتواند درمانی برای درد عشق او باشد. عشق مانند نبض چشمان اوست که نشاندهندهی حال و احوالش است.
بم و زیر محبت پردهای دارد که میآید
نوای نغمه «عشاق » از آهنگ هر تارش
هوش مصنوعی: بم در دل خود حسی از عشق و محبت دارد که از هر رشته و تار آن، جمعی از عاشقان به نغمهای دلنشین و زیبا میخوانند.
به حق عشق هرکس در محبت گر ظفر خواهد
نمیباشد به غیر از رأیت منصور بر دارش
هوش مصنوعی: هر کسی که در عشق و محبت به پیروزی دست یابد، تنها باید به چشمان تو نگاه کند و به تو وابسته باشد.
دلم از گنج رخسارش تماشا آرزو دارد
ولی میترسم از یاد خیال زلف چون مارش
هوش مصنوعی: دل من مشتاق تماشای زیبایی چهرهاش است، اما میترسم که یادآوری زیبایی زلفهایش مرا دچار مشکل کند.
نمیبینی به جز آیینه از بام و درش دیگر
اگر حیرت هوس داری نگه کن نقش دیوارش!
هوش مصنوعی: به جز انعکاس خودت در آینه، از سقف و در این مکان چیز دیگری نمیبینی. اگر میخواهی حیرت و اشتیاقی تجربه کنی، به نقش و نگارهای دیوار نگاه کن!
بنای خانه هستی اساس نیستی دارد
همین آثار ویرانی بود از طرح معمارش
هوش مصنوعی: بنا کردن خانهای در دنیا که به نوعی حقیقت ندارد، نشانگر این است که این اثرات ویرانی ناشی از طراحی معمارش است. به بیان دیگر، وجود چیزهایی در این دنیا که به نظر میرسد، در واقع پایه و اساسی از عدم دارد.
درین گلشن چه دل بندی که بیدل گفته است طغرل
بهارت بلبلی دارد که شکل لاست منقارش
هوش مصنوعی: در این باغ چه جذابیتی وجود دارد که بیدل گفته است: طغرل (پرنده زیبا) در بهار بلبلی دارد که منقار آن به شکل دلارای من است.