برگردان به زبان ساده
اگر از حال ما پرسی بپرس از طرّهٔ جانان
پریشانان نکو دانند احوال پریشانان
هوش مصنوعی: اگر بخواهی از حال و روز ما بپرسی، بهتر است از دلهای پریشان کسانی که عاشقند، جویا شوی؛ زیرا آنها به خوبی از وضعیت و اوضاع پریشان ما آگاهند.
ملک آسوده در خلوتسرا و دادخواهان را
دریغا خون کند در دل تغافلهای دربانان
هوش مصنوعی: پادشاه در آرامش و تنهایی خود به سر میبرد، اما کسانی که حقخواه هستند حسرت میخورند که چقدر از نادانی و بیتوجهی دربانان رنج میبرند.
نکویان سستپیمانان و من داغم درین گلشن
که میخوانند گلهای چمن را سستپیمانان
هوش مصنوعی: در این گلستان زیبا، زیباییها و کسانی که به آنها اشاره میشود، کمثبات و بیوفا هستند. اما من در این میان احساس تنهایی و غم میکنم، زیرا این گلها که به زیبایی شناخته میشوند، به سستی و ناپایداری معروف شدهاند.
مکن منع از گرستن عاشقان را حسبة لله
میفشان آستین بر دیده خون دلافشانان
هوش مصنوعی: از گرسنگی عاشقان جلوگیری مکن، برای خداوند دستت را بر چشمان آنانی که دلشان خون است نریز.
نهانی رازهای عشق را شادم که در مجلس
ندیدم چون سبکروحی نهفتم از گرانجانان
هوش مصنوعی: من از محبتهای پنهانی خوشحالم، چون در جمع دوستان خاص خودم، توانستم احساسات و رازهای عاشقانهام را از دلهای سنگی و سخت پنهان کنم.
به حالم گرفتد کافر شود شایسته رحمت
نه آخر من مسلمانم خدا را ای مسلمانان
هوش مصنوعی: بخاطر حالتی که دارم، افراد کافر هم میتوانند شایسته رحمت شوند، اما من در نهایت مسلمانم. ای مسلمانان، به خدا قسم!
رسد نازش به مرغان چمن گو مرغ روح من
بگردد بعد مردن گرد کویت بالافشانان
هوش مصنوعی: نرگس زیبای چمن آنقدر ناز دارد که میتواند دل هر پرندهای را به خود جذب کند. بعد از اینکه از دنیا میروم، روح من بر سر کوی او پرچمافشانی خواهد کرد.
کِیَم من تا به خاکم رنجه سازی آن کف پا را؟
به خاک من گذاری کن نگارا با رگی رانان
هوش مصنوعی: من چه کسی هستم که تو را به خاطر پاهایت به خاک بیندازم؟ ای محبوب، با رگهایم بر خاک من بگذار.
به این آلوده دامانی که من رفتم زهی حسرت
که پاکان بگذرند از تربتم برچیدهدامانان
هوش مصنوعی: من به چنین مکانی آلوده قدم گذاشتم و افسوس که پاکدامنان هرگز از کنار قبر من عبور نخواهند کرد.
طبیب از چشم خلق افتادم و رسم قدیمست این
که میافتد نهال بیثمر از چشم دهقانان
هوش مصنوعی: من از نظر مردم اعتبارم را از دست دادهام، و این یک امر عادی است که درختی بیثمر هم از نظر کشاورزان بیارزش شده و به زباله میرود.