برگردان به زبان ساده
اصول خلق نیک آمد عدالت
پس از وی حکمت و عفت شجاعت
هوش مصنوعی: نخستین ویژگیهای خوب انسانی، عدالت است و پس از آن حکمت و عفت و شجاعت قرار دارند.
حکیمی راست گفتار است و کردار
کسی کو متصف گردد بدین چار
هوش مصنوعی: حکیم کسی است که هم در گفتار و هم در عمل صداقت دارد، و برای اینکه به این ویژگیها دست یابد باید به چهار خصیصه مجهز شود.
به حکمت باشدش جان و دل آگه
نه گربز باشد و نه نیز ابله
هوش مصنوعی: انسان باید دارای شناخت و بصیرت باشد تا هم دل و هم جانش آگاه و روشن باشد. در غیر این صورت، اگر بیخبر و نادان باشد، نه میتواند به درک صحیحی از زندگی برسد و نه تصمیمات درست بگیرد.
به عفت شهوت خود کرده مستور
شره همچون خمود از وی شده دور
هوش مصنوعی: این بیت اشاره دارد به کسی که با کنترل کردن شهوت و پاکدامنی خود، به دور از ناپسندیها و هیجانهای ناشی از آن، آرام و بیخبر از دنیای خارج به زندگی ادامه میدهد. او مانند فردی که در خواب عمیق فرو رفته، از هر آنچه که او را به هیجان میآورد، دور است.
شجاع و صافی از ذل و تکبر
مبرا ذاتش از جبن و تهور
هوش مصنوعی: شجاع و بیدرنگ، دور از ذلت و خودبزرگبینی، و ذات او از ترس و شجاعت نادرست پاک است.
عدالت چون شعار ذات او شد
ندارد ظلم از آن خلقش نکو شد
هوش مصنوعی: عدالت ویژگی اصلی اوست، بنابراین ظلم در کارهای او جایی ندارد و همه چیز از او به نیکی و زیبایی است.
همه اخلاق نیکو در میانه است
که از افراط و تفریطش کرانه است
هوش مصنوعی: همه ویژگیهای خوب در اعتدال و میانهروی قرار دارد و در دوری از زیادهروی و کماوری دستاورد میشود.
میانه چون صراط مستقیم است
ز هر دو جانبش قعر جحیم است
هوش مصنوعی: در زندگی، راه درست و صحیح مانند یک مسیر مستقیم است که اگر از آن خارج شویم، به جهنم و عذاب میرسیم.
به باریکی و تیزی موی و شمشیر
نه روی گشتن و بودن بر او دیر
هوش مصنوعی: با باریک و تیز بودن موی و شمشیر، نمیتوان به سادگی دور شد و مدت زیادی بر این وضعیت باقی ماند.
عدالت چون یکی دارد ز اضداد
همی هفت آمد این اضداد ز اعداد
هوش مصنوعی: عدالت در حقیقت یکی است و در تضادها به وجود میآید. این تضادها به تعداد هفت موجود هستند که از اعداد گرفته شدهاند.
به زیر هر عدد سری نهفت است
از آن درهای دوزخ نیز هفت است
هوش مصنوعی: در زیر هر عدد یا شماره، رازی نهفته است و همچنین نشان میدهد که در دنیای بدیها و عذابها، هفت در وجود دارد.
چنان کز ظلم شد دوزخ مهیا
بهشت آمد همیشه عدل را جا
هوش مصنوعی: به گونهای که ظلم باعث ایجاد دوزخی برای مردم میشود، عدالت همیشه به وجود آورنده بهشتی برای آنان خواهد بود.
جزای عدل، نور و رحمت آمد
سزای ظلم، لعن و ظلمت آمد
هوش مصنوعی: پاداش کار نیک و عدل، روشنایی و رحمت است، اما نتیجه ظلم و ستم، لعنت و تاریکی خواهد بود.
ظهور نیکویی در اعتدال است
عدالت جسم را اقصی کمال است
هوش مصنوعی: نیکویی و زیبایی زمانی به اوج خود میرسد که در اعتدال و توازن باشد. عدالت نیز بالاترین کمال جسمی به حساب میآید و به ساماندهی امور کمک میکند.
مرکب چون شود مانند یک چیز
ز اجزا دور گردد فعل و تمییز
هوش مصنوعی: وقتی که اسب یا هر مرکبی به شکل یک موجود واحد درآید، اجزای آن از هم فاصله میگیرند و هر کدام کار خود را به شکل مستقل انجام نمیدهند.
بسیط الذات را مانند گردد
میان این و آن پیوند گردد
هوش مصنوعی: ذات بینظیر و بیحد و مرز را میتوان شبیه به پیوندی میان دو نقطه در نظر گرفت.
نه پیوندی که از ترکیب اجزاست
که روح از وصف جسمیت مبراست
هوش مصنوعی: اینکه روح هیچ ارتباطی با جسم ندارد و پیوندی بین آنها نیست، به این معنی است که روح از ویژگیهای جسمانی جداست و تنها به ترکیب اجزای جسم بستگی ندارد.
چو آب و گل شود یکباره صافی
رسد از حق بدو روح اضافی
هوش مصنوعی: وقتی که مادّه و عناصر اولیه با هم ترکیب شوند و خالص شوند، از حقیقت، روحی فراتر به آن میرسد.
چو یابد تسویت اجزای ارکان
در او گیرد فروغ عالم جان
هوش مصنوعی: وقتی اجزای اصلی و ساختارها به آرامش و هماهنگی برسند، انرژی و روشنایی حیات در او تجلی پیدا میکند.
شعاع جان سوی تن وقت تعدیل
چو خورشید و زمین آمد به تمثیل
هوش مصنوعی: وقتی که روح به سمت بدن حرکت میکند و در حال تنظیم و هماهنگی است، مثل ارتباطی که بین خورشید و زمین وجود دارد، به هم پیوسته و درک میشود.
