برگردان به زبان ساده
ندارد باورت اکمه ز الوان
وگر صد سال گویی نقل و برهان
اگر به یک کور مادرزاد با هزار نقل و برهان از رنگ ها بگویی، او باورت نمی کند، چرا که هرگز بینا نبوده تا تصوری از رنگ ها داشته باشد.
سپید و زرد و سرخ و سبز و کاهی
به نزد وی نباشد جز سیاهی
هوش مصنوعی: رنگهای مختلفی مانند سپید، زرد، سرخ، سبز و قهوهای در نزد او هیچ ارزشی ندارند و فقط سیاهی برای او اهمیت دارد.
نگر تا کورِ مادرزادِ بدحال
کجا بینا شود از کُحلِ کَحّال
هوش مصنوعی: مواظب باش که انسان بدحال و بینا نشدهای که هیچ روشنی نمیبیند، چگونه میتواند با استفاده از سرمه یا کحل بینا شود.
خرد از دیدنِ احوالِ عُقبا
بود چون کورِ مادرزادِ دنیا
هوش مصنوعی: خرد به واسطه مشاهده حال و روز دیگران به دست میآید، مانند کسی که از همان ابتدا نابینا به دنیا آمده و هیچ وقت دنیا را نمیبیند.
ورای عقل، طوُری دارد انسان
که بشناسد بدان اسرارِ پنهان
هوش مصنوعی: انسان دارای دُرّی است که فراتر از عقل اوست و میتواند به طریق آن به اسرار نهفته پی ببرد.
بسانِ آتش اندر سنگ و آهن
نهاده است ایزد اندر جان و در تن
هوش مصنوعی: خداوند همانگونه که آتش را در سنگ و آهن قرار داده، روح و زندگی را در بدن و جان انسان قرار داده است.
چو بر هم اوفتاد این سنگ و آهن
ز نورش هر دو عالم گشت روشن
هوش مصنوعی: زمانی که این سنگ و آهن با هم برخورد کردند، نورشان باعث روشنی دنیای دو عالم شد.
از آن مجموع پیدا گردد این راز
چو دانستی برو خود را برانداز
هوش مصنوعی: زمانی که به حقیقت و رازهای زندگی پی بردی، باید خودت را مورد ارزیابی قرار دهی و درک کنی که چگونه میتوانی بهتر شوی.
تویی تو نسخهٔ نقشِ الهی
بجو از خویش هر چیزی که خواهی
هوش مصنوعی: تو خود نسخهای از نقش خداییتی، از وجود خود هر چیزی که میخواهی جستجو کن.