برگردان به زبان ساده
ایا سلطان لشکرکش به شاهی چون علم سرکش
که هرگز دوست با دشمن ندیده کارزار تو
هوش مصنوعی: آیا تو فرماندهای هستی که به مثل علم سرکش در میدان نبرد میجنگی و هرگز دوست و دشمن را در کارزار نمیشناسی؟
ملک شمشیرزن باید، چو تو تن میزنی ناید
ز تیغی بر میان بستن مرادی در کنار تو
هوش مصنوعی: سلطان شمشیرزن باید، چون تو جنگ کنی، هیچگاه از تیزی شمشیر رنج نمیبرد. در کنار تو، به هدفگیری نمیرسد.
نه دشمن را بریده سر چو خوشه تیغ چون داست
نه خصمی را چو خرمن کوفت گرز گاوسار تو
هوش مصنوعی: نه همچون خوشهی تیغ، دشمن را مجروح کن و نه مانند کاه و بیجان، خصمت را با زور و قدرت خرد کن.
عیالان رعیت را به حسبت کدخدایی کن
چو کدبانوی دنیا شد به رغبت خواستار تو
هوش مصنوعی: اگر میخواهی مانند یک کدخدا با رعیتت رفتار کنی، باید عیال و خانوادهات را به خوبی اداره کنی؛ چرا که مانند یک کدبانوی بزرگ در دنیا، آنها به خود تو و محبتت نیاز دارند.
مروت کن، یتیمی را به چشم مردمی بنگر
که مروارید اشک اوست دُر گوشوار تو
هوش مصنوعی: لطفاً با جوانمردی و سخاوت به یتیمی نگاه کن. او به اندازهای رنج میبرد که اشکهایش به ارزش مروارید است و به همین دلیل، باید قدر دانسته شود. این اشکها به نوعی به زیورآلات تو تبدیل شدهاند.
خری شد پیشکار تو که در وی نیست یک جو دین
دل خلقی ازو تنگ است اندر روز بار تو
هوش مصنوعی: خر پیشکار تو شده است که در او حتی یک جو دین وجود ندارد و دل مردم به خاطر او در روز سختی تنگ و گرفته است.
چو آتش برفروزی تو به مردم سوختن هردم
از آن کان خس نهد خاشاک دایم بر شرار تو
هوش مصنوعی: زمانی که تو همچون آتش شعلهور میشوی، مردم به خاطر گرمای تو همواره در حال سوختن هستند، زیرا این خس و خاشاک همیشه بر روی آتش تو قرار دارد.
چو تو بیرای و بیتدبیر او را پیروی کردی
تو در دوزخ شوی پیشین و از پس پیشکار تو
هوش مصنوعی: زمانی که تو بدون فکر و تدبیر، از کسی پیروی کنی که او نیز مانند تو ناپخته است، در واقع دچار عذاب و سختی خواهی شد و این پیروی تو به بدبختی و عذاب دوزخی خواهد انجامید.
به باطل چون تو مشغولی ز حق و خلق بیخشیت
نه خوفی در درون تو نه امنی در دیار تو
هوش مصنوعی: وقتی به باطل مشغول هستی، نه از حق و نه از خلق هیچ ترسی در تو وجود ندارد و نه در جایی که زندگی میکنی امنیتی احساس میکنی.
نه ترسی نفس ظالم را ز بیم گوشمال تو
نه بیمی اهل باطل را ز عدل حقگزار تو
هوش مصنوعی: نه ترسی برای ظالم از مجازات تو وجود دارد و نه اهل باطل از عدالت تو میترسند.
به شادی میکنی جولان در این میدان، نمیدانم
در آن زندان غمخواران که باشد غمگسار تو
هوش مصنوعی: تو با شادی و سرزندگی در این میدان پرجنبوجوش فعالیت میکنی، ولی نمیدانم در آن زندان غمانگیز که نگرانیها و حزنها وجود دارد، چه کسی برای تسکین و آرامش تو خواهد بود.
به پای کژروت روزی درآیی ناگهان در سر
وگر سم بر فلک ساید سمند راهوار تو
هوش مصنوعی: یک روز ناگهان به پای کسی که در مسیر اشتباهی میرود، خواهی رسید و اگر ستارهای به سوی آسمان بفرستد، او مانند اسب راهوار تو خواهد بود.
