برگردان به زبان ساده
چو بگذشت از غم دنیا بغفلت روزگار تو
در آن غفلت ببیکاری بشب شد روزِ کار تو
هوش مصنوعی: وقتی از غمهای دنیا غافل شدی، متوجه میشوی که در این غفلت، بیکاری تو در شب به صبح میرسد و وقت کار تو سپری میشود.
چو عمر تو بنزد تست بی قیمت، نمی دانی
که هر ساعت شب قدرست اندر روزگار تو
هوش مصنوعی: زندگی تو که در کنار توست بیاهمیت به نظر میرسد، اما نمیدانی که هر لحظه از آن مانند شب قدر ارزشمند است و در زمان تو به حساب میآید.
چه روبه حیلهها سازی ز بهر صید عوانی
تو مرداری خوری آنگه که سگ باشد شکار تو
هوش مصنوعی: هر چقدر هم که با ترفند و نیرنگ به دنبال فریب دیگران باشی، در واقع چیزی جز مرداری نمیخوری و این در حالی است که شکار تو تنها یک سگ است.
تو همچون گربه آنجایی که آن ظالم نهد خوانی
مگر سیری نمی داند سگ مردار خوار تو؟
هوش مصنوعی: تو مانند گربهای هستی که در جایی نشستهای و منتظر هستی تا ظالمی برایت غذایی بیندازد؛ مگر اینکه تو هم از خوراک مردارخور دروغین خبر نداری؟
طعامش لحم خنزیرست و چون آبش خوری شاید
ز بی نانی اگر از حد گذشتست اضطرار تو
هوش مصنوعی: غذایش گوشت خوک است و اگر از شدت گرسنگی آبش را بنوشی، ممکن است به خاطر نیازهای اولیهات از مرز ادب و احترام بگذری.
ز بیماری مزورهای چون کشکاب می سازد
ز بهر مرگ جان خود دل پرهیزکار تو
هوش مصنوعی: از بیماری مصلحتی، مانند افرادی که به ظاهر خود را به شکل نگرانکنندهای در میآورند، فقط به خاطر ترس از مرگ، دل خود را از گناه دور نگه میدارند.
تو بی دارو و بی قوت نیابی زین مرض صحت
بمیرد اندرین علت دل بیمار زار تو
هوش مصنوعی: در اینجا بیان شده است که اگر تو به درمان و قدرتی برای مقابله با درد و بیماری خود نپردازی، هیچ امیدی به بهبودی نخواهی داشت. دل بیمار تو در این وضعیت به شدت رنج میکشد و به مانند این است که در اثر آن درد، به مرگ نزدیک میشود.
ترا زان سیم می باید که در کار خودی دایم
چو کار او کنی هرگز نیاید زر بکار تو
هوش مصنوعی: برای رسیدن به موفقیت و کسب درآمد، لازم است که مانند او (خداوند) در کار خود ثابت قدم و مداوم باشی. اگر چنین کنی، طلا و ثروت همواره به سمت تو خواهد آمد و از زندگیات دور نخواهد شد.
ز حق بیزاری ار باشد سوی خلق التفات تو
زدین درویشی ار باشد بدنیا افتخار تو
هوش مصنوعی: اگر از خداوند روی برگردانی، و به مردم توجه کنی، این درویشی است. و اگر به دنیا افتخار کنی، نشان از بیخبر بودن تو از حقیقت دارد.
زر طاعت بری آنجا که اخلاصی در آن نبود
بسی بر تو شکست آرد درست کم عیار تو
هوش مصنوعی: اگر در جایی که صداقت و خلوص وجود ندارد، به طاعت و بندگی بپردازی، قطعاً به تو آسیب خواهد زد. در واقع، ارزش و اعتبار تو کاهش مییابد.
ز نقد قلب بر مردم زمین حشر تنگ آید
بصحرای قیامت در چو بگشایند بار تو
هوش مصنوعی: در روز قیامت، وقتی که انسانها با اعمال و دلهای خود به محضر پروردگار میآیند، بار گناهان و نیکوکاریهایشان به دوششان گذاشته میشود و به آنها نمایان میگردد. در این حالت، همه چیز بر آنها تنگ میشود و فشار صحنه قیامت را احساس میکنند.
کجا پوشیده خواهد ماند افعالت در آن حضرت
که یکسانست نزد او نهان و آشکار تو
هوش مصنوعی: اعمال تو در روز قیامت از دید او پنهان نخواهد ماند، زیرا در نظر او نهان و آشکار هیچ تفاوتی ندارد.
چو طاووسی تو در دنیا و در عقبی، کجا ماند
سیه پایی تو پنهان ببال چون نگار تو
هوش مصنوعی: مانند طاووس، تو در دنیا و بهشت زیبایی، پس چه جا برای پنهان ماندن بدبختیات وجود دارد، وقتی که زیباییات به مانند نگار مشهود است.
بجامه قالب خود را منقش می کنی تا شد
تکلفهای بی معنی تو صورت نگار تو
هوش مصنوعی: تو با طراحی و تزیین لباس خود، میخواهی ظاهری زیبا و جذاب ارائه دهی، اما در حقیقت این کارها تنها به نمایش بیمحتوایی از چهرهات بدل شدهاند.
بدین سرمایه خشنودی که از دنیا سوی عقبی
بخواهی رفت و راضی نی ز تو پروردگار تو
هوش مصنوعی: اگر بخواهی با آرامش و خشنودی از دنیا خداحافظی کنی، باید بدان که پروردگار تو از تو راضی نیست.
ازین سیرت نمی ترسی که فردا گویدت ایزد
که تو مزدور شیطانی و دوزخ مزد کار تو
هوش مصنوعی: از این رفتار و کردار خود نترس که روزی خدا به تو خواهد گفت که تو تحت فرمان شیطان بودهای و جهنم پاداش کارهای توست.
