برگردان به زبان ساده
دل شد ز دست و دست به دلبر نمیرسد
مرده به جان و تشنه به کوثر نمیرسد
هوش مصنوعی: دل از دست رفته است و دست به معشوق نمیرسد؛ مانند مردهای که به جانش دست نیافته و تشنهای که به آب زلال نمیرسد.
غواص بحر عشق چو ماهی به دام جهد
چندین صف گرفت و به گوهر نمیرسد
هوش مصنوعی: غواصی که در دل دریا عشق غرق شده است، تلاش زیادی میکند ولی در نهایت نمیتواند به گوهر و هدف خود برسد.
شاخ درخت وصل بلندست و سر کشید
آنجا که دست دولت ما برنمیرسد
هوش مصنوعی: سر درخت وصل، خیلی بلند است و آنجا که دست قدرت ما نمیرسد، سرکشیده است.
گر وصل دوست میطلبی همچو من گدا
درویش باش کآن به توانگر نمیرسد
هوش مصنوعی: اگر به دنبال وصال و نزدیکی به دوست هستی، باید مانند من یک درویش و بینیاز باشی، زیرا افراد ثروتمند به اینجا نمیرسند.
عاشق به کوی او بدو دل ره نمیبرد
عنقا به آشیانه به یک پر نمیرسد
هوش مصنوعی: عاشق در مسیر عشق آن محبوب نمیتواند قدم بردارد، مانند پرندهای است که با یک پر نمیتواند به لانهاش برسد.
پای طلب ز کوی محبت مگیر باز
هرچند تاج وصل بهر سر نمیرسد
هوش مصنوعی: در جستجوی عشق و محبت هرگز ناامید مشو، حتی اگر به تو نرسد که به آرزویت برسی.
ای مفلسان کوی تو درویش خوانده
آن شاه را که نانش ازین در نمیرسد
هوش مصنوعی: ای بیپولها، در این کوچه از آن شاهی که نانش هم از اینجا به او نمیرسد، به عنوان درویش یاد کردهاند.
تو ساکنی چو کعبه و عاشق چو حاجیان
بسیار سعی کرده به تو درنمیرسد
هوش مصنوعی: تو همانند کعبهای هستی که در آن ساکن هستی و عاشقانی همچون حاجیان، بسیار تلاش میکنند اما به تو نمیرسند.
با عاشقان تو نکند همسری ملک
هرگز عرض به پایه جوهر نمیرسد
هوش مصنوعی: با عاشقان تو هیچ ملکهای نمیتواند رقابت کند، زیرا مقام و ارزش آنها به پایهی جوهر عشق تو نمیرسد.
من خامشی گزینم ازیرا به هیچ حال
در وصف تو زبان سخنور نمیرسد
هوش مصنوعی: به خاطر اینکه هیچ زبانی نمیتواند تو را به خوبی توصیف کند، تصمیم میگیرم سکوت کنم.
هر بیت بنده قصه دردیست سوزناک
لیکن چه سود قصه به داور نمیرسد
هوش مصنوعی: هر شعر من گویای درد عمیقی است، اما چه فایده که این درد به قاضی نمیرسد و کسی آن را نمیشنود.
از من چو آفتاب نظر منقطع مکن
کز هیچ معدنی به تو این زر نمیرسد
هوش مصنوعی: از من دور نشوید و نگاهتان را از من برنگردانید، چرا که هیچگونه ثروتی نمیتواند به شما برسد جز اینکه از من نشأت گرفته باشد.
هرگز به عاشقان تو ملحق نگشت سیف
بیچاره خرسوار به لشکر نمیرسد
هوش مصنوعی: سیف، عشق را درک نکرد و هرگز نتوانست به جمع عاشقان تو بپیوندد. او مانند یک سرباز خرسوار است که به لشکر نمیرسد و از جمع دور مانده است.