برگردان به زبان ساده
کسی کز دل سخن گوید دمش چون جان اثر دارد
بپرس از وی که صاحب دل زعلم جان خبر دارد
هوش مصنوعی: کسی که از عمق دل خود صحبت میکند، کلامش تأثیر زیادی دارد. از او بپرس که صاحب دل، از علم و حقیقت زندگی آگاهی دارد.
ازآن معدن طلب کن زر که باشد اندرو وجوهر
گل ومیوه زشاخی جو که برگ سبز وتر دارد
هوش مصنوعی: از آن منبعی که طلا و گوهرهایی مانند گل و میوه بر روی شاخهها دارد، طلب کن؛ زیرا آنجا برگهای سبز و تردی نیز موجود است.
تو هر صورت نمایی را مدان از اهل این معنی
که نی هر بحر مروارید ونی هر نی شکر دارد
هوش مصنوعی: هر ظاهری که از تو مینماید، نباید تو را به اشتباه بیندازد، زیرا هر کسانی که به این معنا آشنا نیستند، ممکن است به تو افکاری نادرست دربارهی خودشان بدهند. مثل اینکه هر دریایی مروارید و هر نی، شکر ندارد.
درین بازار قلابان بهر جانب نظر می کن
زصرافی حذر می کن که روی اندود زر دارد
هوش مصنوعی: در این بازار پر از ترفندها و فریبها، به هر سمتی که نگاه کنی، باید مراقب باشی و از افراد سودجو دوری کنی، زیرا آنها ظاهری زیبا و زرق و برقدار دارند که ممکن است تو را فریب دهد.
چو آیینه دلی داری وبروی زنگ تو بر تو
بدست آور ده آیینه که از وی زنگ بردارد
هوش مصنوعی: اگر دلی پاک و صافی مانند آیینه داری و زنگارها و کدورتها از آن دور شده، باید به دقت و تلاش بیشتری بپردازی تا از آیینه وجودت زنگها و ناپاکیها را بزدایی و روشنتر و شفافتر شوی.
بوقت صید مرغابی گر او را درهوا یابی
نه شاهینی کند موری که همچون تیر پر دارد
هوش مصنوعی: اگر برای شکار مرغابی او را در هوا ببینی، مانند شاهین باید با دقت و سرعت عمل کنی، وگرنه حتی یک مورچه هم نمیتواند تیرکمان را نشانه بگیرد و به هدف بیندازد.
درین شهر ار کسی بینی درین مردم بسی بینی
کسی کوبر سری دوروی و بر گردن دو سر دارد
هوش مصنوعی: اگر در این شهر کسی را ببینی، بسیاری از مردم را نیز خواهی دید. اما کسی که دو چهره داشته باشد و دو سر بر گردن داشته باشد، به سختی پیدا میشود.
زحال عاشقان او عبارت کردمی نتوان
بلفظ وحرف درناید معانی کین صور دارد
هوش مصنوعی: حال و زندگی عاشقان او را نمیتوان به کلمات و حروف بیان کرد، چرا که معانی عمیق و صورتهایی دارد که فراتر از کلمات هستند.
بقوت همت عاشق برآرد کوه را ازجا
چو آهن تیز شد در سنگ اثر دارد اثر دارد
هوش مصنوعی: با اراده و تلاش یک عاشق، میتوان کوه را به حرکت درآورد. همانطور که آهن تیز بر روی سنگ اثر میگذارد، اراده قوی نیز میتواند تأثیرات عمیق و قابل توجهی به همراه داشته باشد.
بلای عاشقی صعبست یا بگریز یا خود را
چو هیزم بشکن ای مروان که بو مسلم تبر دارد
هوش مصنوعی: عاشقی وضعیت سختی است؛ یا باید از آن فاصله بگیری یا مانند هیزم خودت را بشکنی. ای مروان، که در دست مسلّم تبر دارد.
وگر زآن مخزن شاهی ترا دادند آگاهی
همی کن کتم اسرارش که کشف سر خطر دارد
هوش مصنوعی: اگر از رازهای شاهی به تو آگاهی دادند، بهتر است که اسرار را مخفی نگهداری، زیرا افشای آنها ممکن است برای تو خطرناک باشد.
زجهال بنی آدم نه سر روح را محرم
بسی تهمت کشد مریم که چون عیسی پسر دارد
هوش مصنوعی: بسیاری از انسانها به دلیل ignorance و نادانی، نمیتوانند حقیقت را درک کنند و به همین خاطر به راحتی دیگران را به ناحق متهم میکنند. مثلاً مریم، مادر عیسی، با تهمتهایی مواجه بود که نادرست بودند و برخی به او نسبتهایی میدادند. این نشان میدهد که فهم و درک واقعی از حقیقت در بین مردم بسیار کم است.
بر معشوق معیوبی بر عشاق محجوبی
بجان این رمز را بشنو دلت گوشی اگر دارد
هوش مصنوعی: بر عشق و زیبایی معیوبی که در دل عاشقان پنهان است، این راز را با جانت بشنو. اگر دلت آماده شنیدن باشد، به این نکته توجه کن.
گرت درخانه کاهی هست گو یکجو بخود گیرد
ورت درکیسه کوهی هست گو زر برکمر دارد
هوش مصنوعی: اگر در خانهات چیزی کم و ناچیز وجود دارد، بگو که همین را هم با خود دارم؛ و اگر در کیسهات چیزی باارزش و زیاد داری، بگو که همچون زر بر کمر داری.
درین صف سیف فرغانیست خون خود هدر کرده
که این شمشیر تیز و او نه جوشن نی سپر دارد
هوش مصنوعی: در این صف، شخصی به نام سیف فرغانی وجود دارد که خون خود را بیمورد تلف کرده است. او در برابر این شمشیر تیز، نه زرهای دارد و نه سپری که از خود دفاع کند.
