برگردان به زبان ساده
عدل شمعی بود جهانافروز
ظلم شه آتشی ممالکسوز
هوش مصنوعی: عدالت مانند شمعی است که دنیا را روشن میکند، در حالی که ظلم مانند آتش است که کشورهای متعددی را نابود میکند.
رخنه در مُلک شاهی آرد ظلم
در ممالک تباهی آرد ظلم
هوش مصنوعی: ظلم و ستم در سلطنت باعث ایجاد آسیب و نابودی در سرزمینها میشود.
شه چو ظالم بود، نپاید دیر
زود گردد برو مخالف چیر
هوش مصنوعی: وقتی پادشاهی ظالم باشد، مدت زیادی نمیتواند بر قدرت بماند و به زودی با مخالفتهای بیشتری روبهرو خواهد شد.
ظلم تا در جهان نهاد قدم
عافیت شد در آرزوی عدم
هوش مصنوعی: وقتی ظلم در این دنیا پا گذاشت، آرامش و سلامت به آرزوی نابودی تبدیل شد.
عدل تا سایه از جهان برداشت
خوشدلی رخت از این مکان برداشت
هوش مصنوعی: زمانی که عدالت از دنیا رخت برمیبندد، خوشی و شادی نیز از این مکان ناپدید میشود.
مادر خرمی عقیم بماند
غصه در سینهها مقیم بماند
هوش مصنوعی: مادر خوشحالی بدون فرزند بماند و غم در دلها جای بگیرد.
جگر اهل دل پر از خون شد
دل ارباب فضل محزون شد
هوش مصنوعی: دلهای عاشقان به شدت پر از درد و غم شده است، و دل کسانی که دارای دانایی و فضل هستند نیز ناراحت و بیخود گشته است.
در جهانی که هست کون و فساد
در کشیدند رخ، صلاح و سداد
هوش مصنوعی: در دنیایی که پر از مشکلات و فساد است، بهترین روش این است که تلاش کنیم چهرهای زیبا و درست از خود نشان دهیم و به اصلاح امور بپردازیم.
دور گردون نگر که چون دون شد
جنبش اختران دگرگون شد
هوش مصنوعی: به آسمان نگاه کن، ببین که سرنوشت تغییر کرده و حرکت ستارهها نیز دگرگون شده است.
برکشید آسمان لئیمان را
تیره کرد اختر کریمان را
هوش مصنوعی: آسمان به خاطر بینهایت خساست، ستارههای باکرامت را تاریک و پنهان کرد.
خاک بر تارک ضعیفان بیخت
آبروی همه شریفان ریخت
هوش مصنوعی: خاک به سر ضعفا ریخته شد و آبروی همه بزرگان و شریفان از بین رفت.
این لئیمان که سر برآوردند
عادت و رسم دیگر آوردند
هوش مصنوعی: این افراد بدخصلت و مکار که ظهور کردند، رفتار و آداب جدیدی را رویه خود قرار دادند.
همه از دانش است دعویشان
لیک بیدانشی است معنیشان
هوش مصنوعی: همه آنها که ادعای علم و دانش میکنند، در واقع نادان هستند و معنی واقعی آنها نادانی است.
علمشان بهر فتنهانگیزی است
فضلشان از برای خونریزی است
هوش مصنوعی: دانش آنها برای ایجاد فتنه و آشوب است و فضیلتشان فقط به خاطر خونریزی و کشتار است.
بوی گند آید از فضایلشان
دیو بگریزد از شمایلشان
هوش مصنوعی: فضایل و ویژگیهای خوب آنها آنقدر ضعیف و ناپسند است که حتی دیوها هم از ظاهر و شکل آنها فرار میکنند.
خویشتنناشناس و بیادبند
همه آزار خلق را سببند
هوش مصنوعی: افرادی که خود را نمیشناسند و بیادب هستند، موجب آزار دیگران میشوند.
آنچه بینی که مشتری نظرند
گه ز کیوان نحس، نحسترند
هوش مصنوعی: هر چیزی که مشاهده میکنی که مشتری به آن نگاه میکند، به طرز جالبی، از زحل بدتر و شومتر است.
هم زبانشان ز فحش آموده
هم درونشان به خبث آلوده
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که افرادی که با زبانی فریبنده سخن میگویند، در واقع درونشان پر از نیرنگ و فساد است. آنها ظاهرشان را طوری نشان میدهند که انگار خوب هستند، اما باطنشان آلوده به بدیها و ناپاکیهاست.
عالمی پر ز دیو و دد بینی
جمله مست شراب خودبینی
هوش مصنوعی: در اینجا به توصیف وضعیتی میپردازد که در آن فردی با انواع بدیها و مشکلات در دنیا مواجه است، اما در حالی که به شراب و لذتهای آن مشغول است، از همه این مسائل غافل میشود و فقط به حال خود و لذتی که میبرد توجه دارد.
هر یکی همچو دیو در تگ و پوی
همه دور از خدا و دنیاجوی
هوش مصنوعی: هر کس مانند یک شیطان در تلاش و کوشش است و همگی از خدا و امور دنیایی دور شدهاند.
تو چه گویی چنانکه ایشانند؟
بکن اندیشه نامسلمانند
هوش مصنوعی: شما چگونه میتوانید نظر دهید در مورد کسانی که چنیناند؟ بهتر است که به فکر افرادی باشید که ایمان ندارند.
این گروه دگر که مظلومند
اندرین روزگار محرومند
هوش مصنوعی: این قشر دیگر که در این زمان در معرض ظلم هستند، از بسیاری از امکانات و حقوق خود محروم شدهاند.
همه سرگشته و پریشانند
خستهٔ تیغ ظلم ایشانند
هوش مصنوعی: همه در بلاتکلیفی و سردرگمی به سر میبرند و دلزده از ظلم و ستمی هستند که بر آنها روا شده است.
آهشان سوخت سقف گردون را
اشکشان دجله ساخت هامون را
هوش مصنوعی: اشکهای آنها باعث آتش گرفتن آسمان و دجله موجب به وجود آمدن هامون شد.
عجب ار آهشان اثر نکند
درد دلشان جهان سقر نکند
هوش مصنوعی: عجیب است اگر نگاه آنها تاثیری نگذارد، درود قلب آنها باعث نمیشود که جهان به جهنم برود.
هست آن را که هست نادانتر
کار او از همه بهسامانتر
هوش مصنوعی: کسی که در دانش و آگاهی بسیار ضعیف است، اما کارهایش بهنحوی از سایرین بهتر و منظمتر انجام میشود.
وآنکه داند که کار دنیا چیست
یک نفس خوش نمیتواند زیست
هوش مصنوعی: کسی که از ماهیت زندگی و مشکلات دنیا آگاه باشد، نمیتواند به راحتی و با آرامش زندگی کند.