شمارهٔ ۲۳۸

سلیم تهرانی » دیوان اشعار » غزلیات » شمارهٔ ۲۳۸

بنای توبه ز ابر بهار در خلل است

می دوآتشه عمر دوباره را بدل است

ز شام تا دم صبح است وقت می خوردن

میان روز، بط می خروس بی محل است

کجاست ساغر می تا مرا کند بلبل

برای مرغ چمن، گل سفینه ی غزل است

به سوی دیر و حرم خضر گو دلیل مباش

مرا که همچو کمان این دو خانه در بغل است

ز نفس خود مشو ایمن، که اعتمادی نیست

به خانه زادی آن توسنی که بدعمل است

کرم ز غیرت هم می کنند اهل جهان

که رعشه سلسله جنبان پنجه های شل است

کدام راز که از دل نمی شود معلوم

کتابخانه ی صاحبدلان چو گل بغل است

چو احتیاج عصا شد، مشو ز خود غافل

ستون بنای کهن را علامت خلل است

به اقتضای قضا، کار خویش را بگذار

که «سعی بیهده پاپوش می درد» مثل است

سلیم پیش اجل برد شکوه ی هجران

خبر نداشت که او خود مصاحب اجل است

برگردان به زبان ساده

بنای توبه ز ابر بهار در خلل است

می دوآتشه عمر دوباره را بدل است

هوش مصنوعی: توبه و برگشت به سمت خداوند، مانند بارانی است که در بهار می‌بارد و در دل مشکلات و چالش‌ها شکل می‌گیرد. این نوع توبه، همچون دمی تازه و نویدبخش در زندگی است که فرصتی دوباره برای تغییر و بهبود را فراهم می‌کند.

ز شام تا دم صبح است وقت می خوردن

میان روز، بط می خروس بی محل است

هوش مصنوعی: از غروب تا سپیده دم زمان نوشیدن است، در خلال روز، آواز خروس بی‌مورد و بی‌جا به نظر می‌رسد.

کجاست ساغر می تا مرا کند بلبل

برای مرغ چمن، گل سفینه ی غزل است

هوش مصنوعی: کجاست آن جام شراب که دلنشین باشد تا بلبل به یاد مرغ باغ، عشق و زیبایی را بخواند. گل در شعر و غزل، نماد زیبایی و عشق است.

به سوی دیر و حرم خضر گو دلیل مباش

مرا که همچو کمان این دو خانه در بغل است

هوش مصنوعی: به سوی معبد و حرم خضر نرو، که نیازی به راهنمایی نداری، زیرا این دو مکان مانند دو خانه‌ای هستند که در آغوش یکدیگر قرار دارند.

ز نفس خود مشو ایمن، که اعتمادی نیست

به خانه زادی آن توسنی که بدعمل است

هوش مصنوعی: از نفس خود غافل نشو، زیرا به زادگاه خود نیز نمی‌توان اعتماد کرد. این اشاره به این دارد که حتی به خودت هم نباید خیلی مطمئن باشی، زیرا در عمل ممکن است دچار اشتباه شوی.

کرم ز غیرت هم می کنند اهل جهان

که رعشه سلسله جنبان پنجه های شل است

هوش مصنوعی: افراد در جهان به خاطر غیرت خود، نسبت به یکدیگر از عواطف و احساسات سست و ضعیف می‌ترسند، زیرا این احتمال وجود دارد که قدرت و تسلط‌های ظاهری بسیار ناپایدار و شکننده باشند.

کدام راز که از دل نمی شود معلوم

کتابخانه ی صاحبدلان چو گل بغل است

هوش مصنوعی: هیچ رازی وجود ندارد که از دل انسان فاش نشود؛ زیرا کتابخانه‌ی دل‌های آگاه مانند باغ گلی است که در آغوش گرفته شده است.

چو احتیاج عصا شد، مشو ز خود غافل

ستون بنای کهن را علامت خلل است

هوش مصنوعی: وقتی به عصا احتیاج پیدا کردی، مراقب خودت باش، زیرا نشان‌دهنده آسیب دیدن بنای قدیمی است.

به اقتضای قضا، کار خویش را بگذار

که «سعی بیهده پاپوش می درد» مثل است

هوش مصنوعی: به خاطر شرایط و سرنوشت، کارهای خودت را رها کن، چون تلاش بی‌فایده تنها به دردسر می‌انجامد.

سلیم پیش اجل برد شکوه ی هجران

خبر نداشت که او خود مصاحب اجل است

هوش مصنوعی: سلیم در ابتدای مرگش به درد جدایی شکایت می‌کرد، اما نمی‌دانست که خود او هم در کنار مرگ قرار دارد.

شمارهٔ ۲۳۸

اطلاعات

برگردان به زبان ساده