برگردان به زبان ساده
تا نگردی با خلایق یار بی عز و وقاری
چون الف بی اتفاق نوع خود یک در شماری
هوش مصنوعی: تا زمانی که با مردم دوست و همراه نشوی، به دلیل نداشتن عزت و اعتبار، مانند حرف "الف" که به تنهایی هیچ ارزشی ندارد، در میان همنوعان خود هم به حساب نخواهی آمد.
همنشین با زیردستان شو مقام خود بیفزا
گز سه صفر از یک دوازده صدو از صد هزاری
هوش مصنوعی: با کسانی که در مرتبه پایینتری از تو هستند، معاشرت کن تا جایگاه خود را بالاتر ببری؛ مانند این که وقتی سه صفر را از عدد یک دوازده(1200) و از عدد صد(100) کم میکنی، در واقع به ارزش بالاتری دست مییابی.
کن لباس خیرخواهی دربرت تا خیر بینی
گرگدای ژنده پوشی ور امیر تاجداری
هوش مصنوعی: برای اینکه خیر و نیکی را ببینی، لباس مهربانی و کمک به دیگران را به تن کن. اگر در لباس و ظاهر خود به نیکی و مهربانی بیندیشی، حتی در میان کسانی که در ظاهر ضعیف و آسیبپذیر به نظر میرسند، خوبی را مشاهده خواهی کرد. به همین ترتیب، در میان قدرتمندان و ثروتمندان نیز ممکن است درستکاری و صداقت را بیابی.
دوش با خاری گلی میگفت در طرف گلستان
تا پی آزار خلق استی بچشم خلق خاری
هوش مصنوعی: دیشب، گلی به خاری گفت که در باغ گلستان، وقتی که برای آزار مردم در نظر میگیری، به چشم مردم مثل یک خاری میوزی.
هان مبادا قدرتت بیقدرتی را رنجه سازد
ای که بهرام تحان یکچند صاحب اقتداری
هوش مصنوعی: مراقب باش که قدرت تو باعث آزار و آذیت کسی که ضعیفتر از توست نشود، ای کسی که به خاطر من چندین بار صاحب قدرت و توانمندی شدهای.
کی توانی شد حریف مرگ چون از در درآید
گر بقوت رستم زالی تو یا اسفندیاری
هوش مصنوعی: کی میتوانی با مرگ مقابله کنی وقتی که از در وارد میشود، حتی اگر به قوت رستم زال یا اسفندیار باشی؟
گه گهی آهسته ران دلجوئی از واماندگان کن
ایندو روزیرا که بر رخش توانائی سواری
هوش مصنوعی: گاهی با دقت و آرامش به کسانی که دچار مشکل شدهاند یاری برسان. این دو روز را قدر بدان که بر این جهان قدرت و توانایی زندگی داری.
عافیت بادت رفیق راه منزل تا بمنزل
ایکه از پای صفا کوی وفا را رهسپاری
هوش مصنوعی: سلامتی و آرامش تو، یاریتان در مسیر سفر خواهد بود، تا به جایی برسید که از شادابی و صفای داخل کوچه وفا، عبور میکنید.
ایفلک بی اعتبار آنست کو دل بر تو بندد
با وجود اینکه میداند تو خود بی اعتباری
هوش مصنوعی: کسی که دلش را به تو میبندد، در واقع ارزش تو را نمیشناسد و به بیارزشیات آگاه نیست، چرا که خودت میدانی که هیچ ارزشی نداری.
ای سخن پرور صغیری گرچه در صورت و لیکن
صدهزارت آفرین گلزار معنی را هزاری
هوش مصنوعی: ای کسی که سخن را پروردهای، هرچند که در ظاهر کوچک به نظر میرسی، اما در درونت هزاران ستایش از باغ معانی نهفته است.