برگردان به زبان ساده
عاقبت دلا دیدی کار یار و من چون شد
حاصل من از عشقش دیدهٔ پر از خون شد
هوش مصنوعی: در نهایت، ای دل! به نتیجهی عشق یار و من نگاه کن. حالا که عشق او برای من چه ثمری داشت، چشمانم از عشق او پر از اشک و خون شده است.
مهر اگر فزاید مهر از چه رو بآن مه من
هرچه مهر افزودم جور و کینش افزونشد
هوش مصنوعی: اگر محبت و عشق من نسبت به معشوقهام بیشتر شود، چرا او نسبت به من با سختی و کینه بیشتری رفتار میکند؟ هرچه که من عشق و محبت نشان بدهم، او تنها زجر و درد بیشتری به من میدهد.
دوش مستی ما را جام مینشد باعث
بل ز غمزهٔ ساقی حال ما دگرگونشد
هوش مصنوعی: دیروز در حال مستی، شراب نخوردم و به خاطر عشوههای ساقی، حال و روزم کاملاً تغییر کرد.
در جنون عشق ایدل نام هم بدل گردد
قیس در غم لیلی گفته گفته مجنون شد
هوش مصنوعی: در عشق دیوانهوار، نام قیس به خاطر لیلی تغییر میکند و او در غم لیلی به قدری گفته و حرف زده که به حالت جنون دچار شده است.
خوی حاتمی باید نام حاتم ار خواهی
ورنه زر همان زر بد ننگ نام قارون شد
هوش مصنوعی: اگر میخواهی همچون حاتم بخشنده شناخته شوی، باید اخلاق و رفتار او را در خود پرورش دهی. در غیر این صورت، داشتن ثروت و زر نمیتواند تو را به نیکی و بزرگی برساند و تنها باعث رسواییات میشود، درست مانند قارون که با وجود ثروت بسیارش به شر مشهور شد.
سرو قد جانانرا تا نشاند اندر دل
گفتهٔ صغیر الحق دلربا و موزون شد
هوش مصنوعی: سرو قد محبوب را وقتی در دل نشاندیم، گفتههای کوچک و حقیر به دلپذیری و زیبایی تبدیل شد.