برگردان به زبان ساده
تأثیر نیست در نفس مرد ناتمام
بی لذت است میوه چو افتد ز شاخ، خام
هوش مصنوعی: هیچ تأثیری در روح و نفس انسانی که کامل نیست وجود ندارد، و لذت واقعی از زندگی، مانند میوهای که هنوز نرسیده و خام است، زمانی به دست میآید که از درخت بیفتد و کاملاً آماده مصرف شود.
افتاده سایه از چه به دنبال آن کرام
عمری است می رود پی آن سرو خوشخرام
هوش مصنوعی: سایهای از چه در پی آن خوبانی است که عمرشان صرف جستجوی آن درخت زیبا میشود.
دانی که لاله از چه قدح کرده پر ز خون
یعنی که باده بی رخ ساقی بود حرام
هوش مصنوعی: میدانی که چرا لاله از پیالهای پر از خون سر برآورده است؟ یعنی شراب بدون زیبایی ساقی ممنوع و حرام است.
افتادگی است پایهٔ بالا برآمدن
تا کم نمی شود نشود ماه نو تمام
هوش مصنوعی: افتادگی و تواضع، سبب رشد و پیشرفت انسان است. تا زمانی که انسان در تلاش و کوشش باشد و خود را بالا نگیرد، موفقیتهایش افزایش مییابد و شکستها و مشکلاتش کمتر میشود. مانند ماه که هر بار در حال نو شدن، به تدریج کاملتر و روشنتر میشود، انسان نیز میتواند با تلاش و فروتنی به ترقی و کمال دست یابد.
تفریق حق [و] باطل عالم به نقطه ای است
صورت یکی است گر بنویسند خام و جام
هوش مصنوعی: جدایی حق و باطل در عالم به یک نقطه برمیگردد؛ با اینکه در ظاهر ممکن است متفاوت به نظر برسند، اما در اصل، شکل آنها یکی است، حتی اگر به شکل نادرست و ناواضح نوشته شوند.
خواهی به حق رسی ز دو عالم گذر نما
در قید آن مباش حلال است این حرام
هوش مصنوعی: اگر میخواهی به حقیقت و اهداف والای خود برسی، باید از این دو جهان عبور کنی و به چیزهایی که به تو وابستهات میکنند، دل نبند. در این مسیر، آنچه که به نظر میرسد مجاز و غیرمجاز باشد، دیگر اهمیت چندانی نخواهد داشت.
مستانه سوی جنت و دوزخ گذر کنیم
جامی اگر می ام دهد از جام پیر جام
هوش مصنوعی: اگر با حال مستی به سمت بهشت و جهنم برویم، فقط اگر جامی از می به ما بدهند، به خاطر آن پیرمرد مینوشیم.
از سرمه مشت خاک در آن دیده بهتر است
چشمی که وابود به طمع همچو چشم دام
هوش مصنوعی: خاک سرمهای که در چشم است، از چشمی که به طمع و دLDنگی مانند چشم دام وابسته است، بهتر است.
روی توجه همه جز با ودود نیست
خواهی تو خاص باش سعیدا و خواه عام
هوش مصنوعی: تنها با محبت و دوستی میتوان توجه دیگران را جلب کرد. اگر میخواهی خاص و بزرگ باشی، باید این محبت را در دلها بگنجانی و یا اگر میخواهی در جمع عمومی قرار گیری، باز هم بر این اساس عمل کن.