برگردان به زبان ساده
گذشتم از می و از صاف و درد و شیشه و جام
که هر سه بی ته و بی حاصلند و بی انجام
هوش مصنوعی: من از شراب و نوشیدنی و شیشه و جام گذشته‌ام، زیرا همه این‌ها بی‌فایده و بدون نتیجه‌اند و به جایی نمی‌رسند.
به شر مبایعه کردن به آب دادن خویش
نه کار اهل حضور است مرد خیر انجام
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که تلاش برای انجام کارهای ناپسند و آسیب‌رسان نه تنها کار افرادی که در مقام و جایگاه معنوی بالاتری قرار دارند نیست، بلکه از ویژگی‌های افراد نیکوکار نیز به دور است. به عبارت دیگر، نیکوکاران هیچگاه به کارهایی که برای خود یا دیگران مضر است، اقدام نمی‌کنند.
تو را چو دیگ ز خامی به جوش می آرد
شراب ناب بود گرچه همچو نقرهٔ خام
هوش مصنوعی: شراب ناب، مانند یک دیگ در حال جوشیدن، تو را از خامی و ناپختگی در می‌آورد، حتی اگر خودت از لحاظ خالصی شبیه نقرهٔ خام باشید.
نه خانقه نه خرابات می روم دیگر
که من گذشته ام از لطف خاص و صحبت عام
هوش مصنوعی: من نه به خانقاه می‌روم و نه به میخانه، چرا که از محبت خاص و گفت‌و‌گوی عمومی فراتر رفته‌ام و مسیر جدیدی را انتخاب کرده‌ام.
گذشتم از می و ساقی خدا گواه من است
که هر دو عهد شکستند با من ناکام
هوش مصنوعی: من از شراب و ساقی گذشتم و خداوند گواه من است که هر دو با من وعده‌ای داده بودند و آن را شکستند. من ناکام ماندم.
چه سود از این دو حریف به صد حریف روی
که نی ز خاص حذر می کنند و نی از عام
هوش مصنوعی: چه فایده‌ای دارد که انسان با دو دشمن برجسته روبه‌رو شود، در حالی که آنها نه از افراد خاص احتیاط می‌کنند و نه از افراد عادی.
به دوستان زبانی بس است این که به دل
سلام می کنم و می دهم جواب سلام
هوش مصنوعی: به دوستانم به زبان دل سلام می‌کنم و پاسخ سلامشان را می‌دهم.
ز بی وفایی ساقی دلم ز می بگرفت
وگرنه فرق ندانم من از حلال و حرام
هوش مصنوعی: به خاطر بی‌وفایی ساقی، دل من از شراب پر شده است و اگر نه، من نمی‌دانستم که چه چیزی حلال است و چه چیزی حرام.
کجاست شرم به این دلبران هرزه نگاه
که گه درون دل و گاه می روند به بام
هوش مصنوعی: کجا رفته است شرم این دلبران بی‌سر و سامان که گاهی در دل ما جا می‌گیرند و گاهی به بالای سر می‌آیند؟
بزن سبو به سر خم به شیشه پا مگذار
که نسبتی است به دل شیشه را در این ایام
هوش مصنوعی: سبو را به سر خم بزن و به شیشه پا نگذار، چون این روزها دل شیشه‌ای در کار است.
چه کافری است سعیدا که چون از او پرسی
نه حق شناسند و نی بت شناسد و نی رام
هوش مصنوعی: سعیدا چه کسی است که وقتی از او می‌پرسی، نه به حق واقف است و نه به بت‌ها آشنا و نه تسلیم چیزی است؟
