برگردان به زبان ساده
چشمی که گهربار نباشد چه کند کس
آن جام که سرشار نباشد چه کند کس
هوش مصنوعی: چشمی که پر از زیبایی و ارزش نباشد، چه فایدهای دارد؟ و کسی که ظرفش پر نباشد، چه کاری از او برمیآید؟
دلدار که غمخوار نباشد چه کند کس
یاری که وفادار نباشد چه کند کس
هوش مصنوعی: اگر معشوقی نباشد که به فکر دل ما باشد، چه میتوان کرد؟ و اگر یاری وجود نداشته باشد که به ما وفادار باشد، چگونه میتوان در دل خود آرامش یافت؟
از حال ز خود بی خبران بی خبر از خویش
هر لحظه خبردار نباشد چه کند کس
هوش مصنوعی: افرادی که از حال و احوال خود بیخبرند، هر لحظه باید از وضعیت خود آگاه باشند، اما هیچکس نمیداند چگونه این کار را انجام دهد.
در دار جهان مرتبهٔ شیخ جنیدی
منصور که بر دار نباشد چه کند کس
هوش مصنوعی: در این دنیا، مقام و منزلت شیخ جنید و منصور حلاج به قدری بالا است که اگر کسی در دنیای مادی و ظاهری نباشد، چه اهمیتی دارد؟
زلفی که نپیچد به کمر خوش ننماید
در کفر که زنار نباشد چه کند کس
هوش مصنوعی: موهایی که به دور کمر پیچیده نمیشود، زیبایی خاصی ندارد. در حقیقت، اگر آن موها خوش شکل نباشند، چه تفاوتی دارد که کسی به کفر معتقد باشد یا نه، چون هیچ کس نمیتواند کاری برای تغییر آن انجام دهد.
زاهد ز خرابات سخن برد به مسجد
در خرقه که ستار نباشد چه کند کس
هوش مصنوعی: زاهد، در حالی که در خرابات به گفتگو مشغول است، به مسجد میرود، اما آنجا در لباسی پاره و کهنه نمیتواند دیگران را قانع کند که خداوند عیبپوش است و نیازی به این لباسها ندارد. پس دیگران چه میتوانند بکنند؟
عالم همه گلزار بود لیک چو نرگس
آن دیده که بیدار نباشد چه کند کس
هوش مصنوعی: دنیا به مانند یک باغ پر از گل است، اما اگر کسی چشمی بیدار نداشته باشد، نمیتواند زیباییهای آن را ببیند و از آن بهرهبرداری کند.
مقصود ز خورشید عتابست [و] حرارت
ماهی که ستمکار نباشد چه کند کس
هوش مصنوعی: هدف از خورشید، عتاب و سرزنش است و باید یادآور شد که گرمابخشی ماه، نمیتواند به کسی که ستمی نمیکند، آسیبی برساند.
باغی است جهان لیک پر از خار ملامت
آن باغ که گلزار نباشد چه کند کس
هوش مصنوعی: جهان مانند باغی است که پر از خارهای ناراحتکننده است. در چنین باغی که گل و زیبایی وجود ندارد، هیچکس نمیتواند کاری انجام دهد.
آن دل که به زلف صنم لاله عذاری
چون تاب گرفتار نباشد چه کند کس
هوش مصنوعی: دلی که در دام زلف زیبای معشوق همچون گل لاله گرفتار نشده باشد، چه کاری میتواند انجام دهد؟
رندی که پریشانی او ظاهر و پیدا
از گوشهٔ دستار نباشد چه کند کس
هوش مصنوعی: کسی که رفتارهایش نشان دهندهی پریشانی و آشفتگیاش نیست، در چنین حالی چه باید بکند؟
داریم ز هر گونه متاعی و در این شهر
مردی که خریدار نباشد چه کند کس
هوش مصنوعی: در این شهر، هر چه کالا و جنس داریم، اما اگر کسی نباشد که بخواهد آنها را بخرد، چه فایده دارد؟
منظور سعیدا ز جهان روی بتان است
در خلد که دیدار نباشد چه کند کس
هوش مصنوعی: سعیدا درباره زیباییهای دنیا نظر دارد، اما در بهشت که دیدار آن beauties ممکن نیست، چه کسی میتواند کاری انجام دهد؟