برگردان به زبان ساده
از خود گذشته منت دوران نمی کشد
از پا فتاده تنگی دامان نمی کشد
هوش مصنوعی: کسی که از خودگذشتگی کند، در انتظار منت و لطف روزگار نمینشیند و اگر دچار شکست و سختی هم شود، به عقب نشینی و ناله نمیپردازد.
آن کس که یافت لذت فکر تمام را
هرگز سری ز چاک گریبان نمی کشد
هوش مصنوعی: کسی که تجربه کامل اندیشه و تفکر را درک کرده باشد، هرگز با غم و اندوه از مشکلات زندگی فرار نمیکند و به راحتی تسلیم نمیشود.
در فکر روزی تو فلک کرده پشت خم
این فیل مست بار تو آسمان نمی کشد
هوش مصنوعی: ذهن تو مشغول تأمین روزی است و در این راه، آسمان از سنگینی بار تو خسته شده و نمیتواند بیشتر از این تحمل کند.
آن کاو متاع خویش به یغمای عشق داد
در چارسوی حادثه نقصان نمی کشد
هوش مصنوعی: کسی که دارایی و ارزش خود را در راه عشق فدا کرده است، هیچگاه در برابر مشکلات و سختیهای زندگی آسیب نمیبیند و نقصان نخواهد داشت.
غیر از خیال خنجر مژگان ناز او
کس خون به نیشتر ز رگ جان نمی کشد
هوش مصنوعی: جز تخیل و تصورات ناشی از زیبایی و نازکخیالی چشمان او، هیچکس نمیتواند همچون او، جان را با درد و رنج از رگها بیرون بکشد.
هر مو جدا به خویش گرفتار می کند
این دل چها ز زلف پریشان نمی کشد
هوش مصنوعی: این دل هر گیسویی را به خود مشغول میکند، حالا چرا از این زلفهای آشفته نمینالد؟
جوهرنمای ذاتی خود هر که می شود
انگاره اش مشقت سوهان نمی کشد
هوش مصنوعی: هر کسی که به ذات واقعی خود پی ببرد، دیگر نیازی به تلاش و زحمت برای رسیدن به هدفهایش ندارد.
کی می کشد به گوشهٔ ما منت از قدم
شوخی که پا به گوشهٔ دامان نمی کشد
هوش مصنوعی: کیست که از روی شوخی و با محبت، برای ما منت میگذارد؟ کسی که حتی پا به حریم ما نمیگذارد.
تا داده اند در چمن بیخودی رهم
دیگر دلم به سیر گلستان نمی کشد
هوش مصنوعی: تا وقتی که در باغ بیدلیل به من راه دادهاند، دیگر دلم به گشت و گذار در گلستان نمیکشد.
روشندلان ز منت آیینه فارغند
بیمار عشق، ناز طبیبان نمی کشد
هوش مصنوعی: افراد روشنفکر و آگاه از بازتابهای خود در آینه رهایی مییابند، در حالیکه عاشقان واقعی دیگر به نوازشهای پزشکان و درمانگران اهمیت نمیدهند.
قانع به نیم نان گدایی کسی که شد
ذلت ز خوان و سفرهٔ دونان نمی کشد
هوش مصنوعی: کسی که به قناعت و فقر عادت کرده و از زندگی در شرایط پایین و ناچیز راضی است، دیگر از جمع و سفرهٔ اشراف و انسانهای بزرگ خواهش و آرزو ندارد.
کی می رسد به وصل سعیدا کسی به جهد
تا محنت و مشقت هجران نمی کشد
هوش مصنوعی: چقدر زمان میبرد که کسی به خوشی و وصل دست یابد؟ تنها کسانی به این سعادت میرسند که برای آن تلاش کنند وگرنه بدون زحمت و تحمل درد جدایی به این هدف نخواهند رسید.