برگردان به زبان ساده
طفل است یار و چشمش با ما نظر ندارد
تا باده خام باشد با کس اثر ندارد
هوش مصنوعی: دوست ما هنوز مانند یک کودک است و توجهش به ما نیست. تا زمانی که این شراب جوان و ناپخته است، تأثیری بر کسی ندارد.
عمری است درد عشقش بیگانه گشته از ما
آن آشنای دیرین از ما خبر ندارد
هوش مصنوعی: سالهاست که درد عشق او برای ما غریب و ناآشنا شده و آن دوست قدیمی ما دیگر از حال ما بیخبر است.
تلخ است صبر لیکن نفعش به از زیان است
زهر است خشم، لیکن اما ضرر ندارد
هوش مصنوعی: صبر اگر چه دشوار و تلخ است، اما نتیجهاش بهتر از ضرر و زیان است. خشم مانند زهر است، اما در نهایت آسیب چندانی به همراه ندارد.
دایم خرابهٔ ما چون زیر آسمان است
زان روی کلبهٔ ما دیوار و در ندارد
هوش مصنوعی: همیشه خرابهٔ ما زیر آسمان قرار دارد، به همین دلیل کلبهٔ ما نه دیوار دارد و نه در.
خط قدیم اگر نیست بر صفحهٔ رخ او
پس از چه روی قرآن زیر و زبر ندارد
هوش مصنوعی: اگر اثری از آثار قدیم بر چهرهاش نیست، پس چرا قرآن به هم ریخته و موزون نمانده است؟
پیغام دل به جانان می برد تیر آهم
اما چه چاره سازم این مرغ، پر ندارد
هوش مصنوعی: دل من پیامی به معشوق میفرستد، ولی آهی که میکشم نمیتواند کاری از پیش ببرد. ای کاش این پرنده، که نماد دل من است، بال و پر داشت تا بتواند پیامم را بهتر منتقل کند.
از عشق ماهرویان زاهد نمی کند ننگ
می داد دل به چشمش اما جگر ندارد
هوش مصنوعی: عشق به زیبایانی که زهد و پارسایی میورزند، برای او عیبی ندارد. دل او به زیبایی چشم آن محبوب گره خورده، اما او توان تحمل این محبت را ندارد.
گر نیست مردم چشم پس از چه روی آن مه
از سایلان کویش تاب نظر ندارد
هوش مصنوعی: اگر مردم چشم ندارند، پس چرا آن ماهِ زیبا از سمت کوی خود، نمیتواند به آنها نگاهی بیندازد؟
شد از کمال، ظاهر نقصان اهل عالم
از عیب، پاک باشد آن کاو هنر ندارد
هوش مصنوعی: از کمالی که در برخی وجود دارد، نقص و عیبی در نظر نمیآید. افرادی که هنر و توانایی ندارند، ممکن است به اشتباه به عیبدار بودن دیگران اشاره کنند، در حالی که این نقص در واقع ناشی از عدم کمال آنهاست.
بر اشک من ترحم باید که او یتیم است
رو در سفر نهاده طفل و پدر ندارد
هوش مصنوعی: بر اشک من باید رحم کنید، چرا که او یتیم است و در سفر بدون پدر و مادر قرار دارد.
در راه استقامت آن کاو که سر از آن کو؟
بنهاده پای بر عرش تا حشر برندارد
هوش مصنوعی: در مسیر پایداری، آن کسی که سرش را به کجا زده است؟ پای خود را بر بالاترین نقطه عالم نهاده و تا روز قیامت از آنجا کنار نرود.
غرق محیط وحدت از کثرت است دل جمع
در زیر بحر کشتی هرگز خطر ندارد
هوش مصنوعی: دل وقتی در فضای وحدت غوطهور است، نگران زشتیهای کثرت نیست. وقتی که جمعیت در دل مانند کشتیای در زیر آب قرار دارد، دیگر خطری آنها را تهدید نمیکند.
زلفت شبی است بس خوش روی تو روز روشن
این روز شب ندیده آن شب سحر ندارد
هوش مصنوعی: زلف تو همچون شب است که زیباییاش در روز به چشم نمیخورد و این روز که از شب نگذرانده، مثل شبهای دیگر سحر ندارد.
از غم خوشم سعیدا زان رو که دور گردون
در کارخانه چیزی زاین خوبتر ندارد
هوش مصنوعی: از ناراحتی خوشحالم چون به نظرم دوران زندگی هیچ چیز بهتر از این را ندارد.
