برگردان به زبان ساده
خم گر ز باده جرعه فشانی کند رواست
این پیر سالخورده جوانی کند رواست
هوش مصنوعی: اگر این پیر سالخورده از شراب جرعهای بنوشد و آن را به دیگران بدهد، اشکالی ندارد. این کار او به نوعی جوانی و نشاط را به نمایش میگذارد.
دارد بتی چو شیشهٔ می در بغل کسی
گر سجده ها به خویش نهانی کند رواست
هوش مصنوعی: کسی که معشوقی زیبا و دلربا دارد، مانند شیشهای پر از شراب در آغوشش، اگر در خفا و به طور پنهانی برای او سجده کند، این کار او کاملاً قابل قبول و درست است.
این ساحری که مردم چشم تو می کند
از بحر و بر خراج ستانی کند رواست
هوش مصنوعی: این سحر و جادویی که چشمان تو بر مردم دارد، به گونهای است که میتواند از دریا و خشکی نیز بهرهبرداری کند و این کار بهطور کامل جائز و درست است.
زخم خدنگ چشم سیاهی است در دلم
چشمم به گریه سرمه فشانی کند رواست
هوش مصنوعی: زخمی که از تیر چشم سیاه به دلم نشسته، چشمانم را وادار میکند که به گریه بپردازند و این کار برایم قابل قبول است.
ز این داستان که کام شکر، تلخ می کند
در چشم بخت خواب گرانی کند رواست
هوش مصنوعی: این داستان نشان میدهد که گاهی خوشبختی و لذتها نیز میتوانند تلخیهایی به همراه داشته باشند، و اگر بخت کسی به خواب رود و دچار سختی شود، این موضوع قابل قبول است.
پر در پر است ترکش مژگان ز تیر ناز
ابرو به غمزه سخت کمانی کند رواست
هوش مصنوعی: چشمهای زیبا با مژگانشان مانند چنگال، تیرهایی میزنند که از ناز ابروها نشأت میگیرند و به آسانی دلها را میشکافند. این کار زیبا و تحسینبرانگیز است.
آن صورتی که عکس تو با لطف خویشتن
گر طعنه ها به صورت مانی کند رواست
هوش مصنوعی: اگر چهرهای که از تو با زیباییهایت منعکس میشود، به طعنههای دیگران به تو بزند، جایز و قابلقبول است.
جان را به یاد لعل لبی کنده ای اگر
سنگ سر مزار تو کانی کند رواست
هوش مصنوعی: اگر برای یادآوری چهره زیبای محبوب، جان خود را فدای او کنی، جایز است که سنگ قبر تو را هم با آن یاد و خاطره بشکنی و آسیب برسانی.
در شهر و در دیار ز فرعونیان پرند
موسی اگر به دشت، شبانی کند رواست
هوش مصنوعی: در اینجا اشاره به این است که اگر موسی در دشت شبانی کند، این کار درست و شایسته است، حتی در میان مردمی که مانند فرعونیان رفتار میکنند. به عبارت دیگر، در شرایط سخت و نامناسب، انجام کارهای درست و انسانی همچنان جایز و قابل احترام است.
تا داغ های ما نکند گل به چشم غیر
گر موسم بهار خزانی کند رواست
هوش مصنوعی: تا زمانی که زخمها و غمهای ما سبب نشود که دیگران شاد باشند، اگر بهار هم به دوران غم و تیرگی تبدیل شود، این مسأله قابل قبول است.
آن را که لطف، زندهٔ دارالابد کند
قهرش اگر بیاید و فانی کند رواست
هوش مصنوعی: کسی که از محبت و لطف خدا زندگی میگیرد، اگر قهری هم به او برسد و او را از بین ببرد، عادلانه است.
آن را که خسته است سعیدا دلش ز غم
در گفتگوی شکسته زبانی کند رواست
هوش مصنوعی: آدمی که از غم و اندوه خسته است، حق دارد که با زبانی شکسته و در دلنگران صحبت کند و حرف بزند.