غزل شمارهٔ ۵۸۶

این دفتر به پایان رسید؛ اما داستان همچنان ادامه دارد. نمی‌توان حالتی که مشتاق دارد را در صدها دفتر شرح داد.

نامه ای است از من به دوستی که از من گریزان است / هر چه می خواهی، انجام بده؛ قطعاً من بر عهد و پیمان خود هستم.  

ادعا نمی‌کنم که تز نزدیکان درگاه تو ام دارم. با ریا و فریبکاری خودم را به تو چسبانده‌ام.

دوستان و یارانم مرا رها کنید در باره آنچه از دوستی او به من رسیده است (یعنی سرزنشم نکنید که با این دوستی چه به روزم آمده) بیمار عشق نه بهبود می یابد و نه به پادزهر پناه می برد.

از نشانه‌های آن که کسی عاشق واقعی است، این است که شب را به روز پیوند می‌زند. یعنی سرتاسر شب را تا زمانی که روز شود بیدار است و خوابش نمی‌برَد. اگر تو زا خواب می‌گیرد و می‌توانی بخوابی، بدان که درد عاشقان در تو نیست و عاشق نیستی

برخیز و جام را پر کن و از آن به من بنوشان و کار نداشته باش که آنچه در جام است سمی است اگر تو ساقی و نوشاننده باشی سم و زهر عینا پادزهر است.

اگر در بزم دوْرِ باده‌نوشی، نوبت به من رسید، نوبتِ من را به کسانی بده که هنوز هوشیارند و مست نیستند. مرا رها کن که می‌خواهم چشمم در ساقی حیران بمانَد. (با دیدنِ ساقی مستم و نیاز به این قدح ندارم‌! سهم مرا به کسی دیگر بده!)

دشمنم در بی آبرو کردن من کوشید در حالی که از کار/منزلت من بی خبر است / من دیوانه ام و از سوزاندن و غرق کردن باکی ندارم.

کسی که دیدار او تا این حد فرخنده و خجسته است، حتماً که خورشیدِ آسمان است! کسی که این قدر پاکیزه اخلاق است، حتماً خودِ فرشته است

شیرهای زیادی را در بیشه ها دیدم که نتوانستند مرا به دام اندازند و این بچه آهو در شیراز با حدقه های چشمش مرا اسیر کرد. (حدقه کمانیِ چشم را به کمند تشبیه کرده که همین شکلی است).

مستسقی شخصی که بیماری تشنگی دارد و هرچه آب بخورد باز تشنه تر می شود . سعدی می گوید نه حسن تو تمامی دارد و نه سخن سعدی در وصف حسن تو تمام شدنی است بلکه سعدی چونان تشنه ای است که آب گوارای وصف کردن تو را اینقدر می نوشد تا بمیرد ولی دریای حسن تو به جای خود باقی است.