برگردان به زبان ساده
هزار عهد بکردم که گِرد عشق نگردم
همی برابرم آید خیال روی تو هر دم
هوش مصنوعی: من هزار بار قسم خوردم که به عشق روی نیاورم، اما هر لحظه یاد چهره تو پیش چشمم می‌آید.
نخواستم که بگویم حدیث عشق و چه حاجت
که آب دیدهٔ سرخم بگفت و چهرهٔ زردم
هوش مصنوعی: نمی‌خواستم داستان عشق را بازگو کنم و چه نیازی بود که اشک‌هایم و چهره‌ی رنگ باخته‌ام این را بگویند.
به گلبنی برسیدم، مجال صبر ندیدم
گلی تمام نچیدم، هزار خار بخوردم
هوش مصنوعی: در مسیری که به باغ گل رسیدم، نتوانستم صبر کنم و حتی نتوانستم یک گل کامل بچینم. به جای آن، هزار خار را تحمل کردم.
بساط عمر مرا گو فرونورد زمانه
که من حکایت دیدار دوست درننوردم
هوش مصنوعی: زندگی‌ام را از من بگیر و زمان بر من غلبه کن، چرا که من نتوانسته‌ام داستان دیدار دوست را فراموش کنم.
هر آن کسم که نصیحت همی کند به صبوری
به هرزه باد هوا می‌دمد بر آهن سردم
هوش مصنوعی: هر کسی که نصیحت می‌کند و به صبوری توصیه می‌کند، انگار فقط در حال هدر دادن وقت است و تأثیری در من ندارد.
به چشم‌های تو دانم که تا ز چشم برفتی
به چشم عشق و ارادت، نظر به هیچ نکردم
هوش مصنوعی: چشمان تو را می‌شناسم، می‌دانم که زمانی که از جلویم ناپدید شوی، دیگر به هیچ چیز جز عشق و احترام به تو نگاه نخواهم کرد.
نه روز می‌بشمردم در انتظار جمالت
که روز هجر تو را خود، ز عمر می‌نشمردم
هوش مصنوعی: من نه روزها را به خاطر زیبایی تو می‌شمردم، بلکه خود مدت زمان دوری‌ات را از عمرم حساب می‌کردم.
چه دشمنی که نکردی چنان که خوی تو باشد
به دوستی که شکایت، به هیچ دوست نبردم
هوش مصنوعی: دشمنانم هیچگاه به من آسیب نزدند، بلکه خود تو بودی که به من درد و رنج وارد کردی. در این حال، من هیچ شکایتی به دوستان نکردم.
من از کمند تو اول، چو وحش می‌برمیدم
کنون که انس گرفتم به تیغ بازنگردم
هوش مصنوعی: ابتدا از دست تو فرار می‌کردم مثل حیوانی که به دام افتاده، اما اکنون که به تو عادت کرده‌ام، حتی با وجود خطر نیز برنمی‌گردم.
تو را که گفت که «سعدی، نه مردِ عشقِ تو باشد»؟
گر از وفات بگردم، درست شد که نه مَردم
چه کسی می‌گوید سعدی عاشق تو نیست؟ من اگر از وفای به تو تمرّد کنم، معلوم است مرد عشق نیستم.
