برگردان به زبان ساده
اِنْتَبِهْ قَبلَ السَّحَر
یا ذَالْمَنام
نوبت عشرت بزن، پیش آر جام
هوش مصنوعی: بیدار شو قبل از اینکه خواب تو را بگیرد، ای کسی که در خواب غفلت هستی! زمان لذت بردن فرا رسیده است، جام را به جلو بیاور و شروع کن به شادی.
تا سوار عقل بردارد دمی
طبع شورانگیز را دست از لگام
هوش مصنوعی: تا زمانی که عقل به ما اجازه میدهد، باید از شور و هیجانهای خود لذت ببریم و آنها را کنترل کنیم.
دَوری از بَط در قدح کن پیش از آنک
در خروش آید خروس صبحِ بام
معنی: به اندازه یک دور از صراحی
شراب در کاسه بریز پیش از آنکه خروس سحری به صدا درآید و صبح را اعلام کند. - منبع: شرح غزلهای سعدی
مرغ جانم را به مشکین سلسله
طوق بر گردن نهادی چون حَمام
AI تصحیحشده: جانم را مانند یک پرنده، با زنجیر (=گیسوان) خوشبو و زیبا (که) به گردن آویختهای، همچون یک حمام (=کبوتر) که در آرامش قرار دارد، (به دام انداختی و طوق بر گردنش انداختی.)
ز آهنین چنگال شاهین غمت
رخنه رخنهست اندرون من چو دام
هوش مصنوعی: غم تو مانند چنگالهای آهنین شاهین، درون من نفوذ کرده و مرا اسیر خود کرده است.
ساعتی چون گل به صحرا درگذر
یک زمان چون سرو در بستان خرام
هوش مصنوعی: یک لحظه مانند گلی در دشت بگذران و یک زمان مانند سروی در باغ با وقار و زیبایی حرکت کن.
تا شود بر گل نکورویی وَبال
تا شود بر سرو، رعنایی حرام
تا بر گل زیبایی وبال و عذاب شود، بر سرو نیز رعنایی و بلندقامتی حرام گردد.
طوطیانِ جان سعدی را به لطف
شکری ده از لب یاقوتفام
هوش مصنوعی: طوطیهای جان سعدی را با زبان شیرین و دلنشین لب یاقوتیات شاد کن.
نالهٔ بلبل به مستی خوشتر است
ساتَکینی ساتَکینی ای غلام
معنی: ناله بلبل هنگامی که مست باشد
خوشنواتر است. ای غلام، پیالهای شراب ده؛
زیرا در مستی بهتر میسرایم. - منبع: شرح غزلهای سعدی / دکتر محمدرضا برزگر خالقی / دکتر تورج عقدایی
