برگردان به زبان ساده
چو بلبل سحری برگرفت نوبت بام
ز توبه خانه تنهایی آمدم بر بام
هوش مصنوعی: مانند بلبل سحر که آهنگی خوش در دل شب می‌زند، من نیز از دنیای تنهایی‌ام رها شدم و به بام رسیده‌ام.
نگاه می‌کنم از پیش رایت خورشید
که می‌برد به افق پرچم سپاه ظلام
هوش مصنوعی: من به افق نگاه می‌کنم و می‌بینم که نور خورشید پرچم سربازان تاریکی را می‌برد و دور می‌کند.
بیاض روز برآمد چو از دواج سیاه
برهنه بازنشیند یکی سپیداندام
هوش مصنوعی: روز روشن و سپید آغاز شده است، مانند این که سیاهی شب با چهره‌ای برهنه و بدون پوشش از بین رفته است و در این میان هیچ چیز به جز زیبایی و روشنی باقی نمانده است.
دلم به عشق گرفتار و جان به مهر گرو
درآمد از درم آن دلفریب جان‌آرام
هوش مصنوعی: دل من در عشق به شدت متأثر شده و جانم به محبت وابسته است. از دروازه‌ام آن معشوق دلربا وارد شده که آرامش جانم را به ارمغان آورده است.
سرم هنوز چنان مست بوی آن نفس است
که بوی عنبر و گل ره نمی‌برد به مشام
هوش مصنوعی: سرم هنوز آن‌قدر تحت تأثیر بوی نفس او هستم که هیچ عطری مانند بوی عنبر و گل نمی‌تواند به مشامم برسد.
دگر من از شب تاریک هیچ غم نخورم
که هر شبی را روزی مقدر است انجام
هوش مصنوعی: دیگر من از شب‌های تاریک هیچ نگرانی ندارم، زیرا هر شب به پایان می‌رسد و روزی روشن در انتظار است.
تمام فهم نکردم که ارغوان و گل است
در آستینش یا دست و ساعد گلفام
هوش مصنوعی: تمامی آنچه را که مشاهده می‌کنم به خوبی درک نمی‌کنم، آیا رنگ ارغوانی و گلهای زیبا در آستینش وجود دارد یا اینکه دست و ساعدش مانند گلهای خوشبو و زیبا است؟
در آبگینه‌اش آبی که گر قیاس کنی
ندانی آب کدام است و آبگینه کدام
هوش مصنوعی: در ظرف شفافش، آبی وجود دارد که اگر بخواهی آن را مقایسه کنی، نمی‌توانی تشخیص دهی که آب کدام است و ظرف کدام.
بیار ساقی دریای مشرق و مغرب
که دیر مست شود هر که می‌خورد به دوام
هوش مصنوعی: از ساقی بخواه که باری دیگر می و غذای زندگی را بیاورد، چون هر کسی که مدام شراب بنوشد، در نهایت مست و سرخوش خواهد شد.
من آن نیم که حلال از حرام نشناسم
شراب با تو حلال است و آب بی‌تو حرام
AI: من کسی هستم (نیستم!) که نمی‌توانم بین چیزهای خوب و بد تمایز قائل شوم. نوشیدنی با تو برایم مجاز است، اما آب بدون حضور تو برایم بس تلخ و ممنوع است.
به هیچ شهر نباشد چنین شکر که تویی
که طوطیان چو سعدی درآوری به کلام
هوش مصنوعی: هیچ شهری به شیرینی تو نیست، تویی که با کلامت مانند طوطی‌ها، زیبایی و لطافت را به نمایش می‌گذاری.
رها نمی‌کند این نظم چون زره درهم
که خصم تیغ تعنت برآورد ز نیام
هوش مصنوعی: این نظم همچون زره‌ای است که انسان را رها نمی‌کند و در برابر دشمنی که با نیرنگ و کینه به میدان آمده، از او دفاع می‌کند.
