برگردان به زبان ساده
از همه باشد به حقیقت گزیر
وز تو نباشد که نداری نظیر
AI: از همه چیزها به راستی دوری کن و بدان که هیچکس مانند تو نیست. (تصحیح AI: از همه چیزها بهراستی میتوان دوری کرد ولی از تو نه، که هیچکس مانند تو نیست.)
مشرب شیرین نبود بیزحام
دعوت منعم نبود بیفقیر
معنی: سرچشمههایی که آب شیرین
دارند بدون ازدحام مردم نخواهند بود؛ همانطور که وقتی ثروتمندی مردم را برای
انعام فرا میخواند، فقیران بسیاری گرد میآیند. - منبع: شرح غزلهای سعدی
آن عرق است از بدنت یا گلاب؟
آن نفس است از دهنت یا عبیر؟
AI: این عرقی که از بدنت میآید، یا بوی گلابی که از دهانت جاری است، یا عطر خوشی که از تو به مشام میرسد، نشاندهندهی حالت روحی و احساسات توست. (تصحیح AI: این عرق است که از بدنت میآید یا گلاب، عطر خوشی که از دهانت جاری است، عبیر است یا نفس که از تو به مشام میرسد.)
بذل تو کردم تن و هوش و روان
وقف تو کردم دل و چشم و ضمیر
هوش مصنوعی: من جان و تنم را برای تو بخشیدم و قلب و چشمم را نیز به تو اختصاص دادم.
دل چه بوَد؟ جان که بدو زندهام
گو «بده، ای دوست!» که گویم «بگیر»
هوش مصنوعی: دل چه ارتباطی با جان دارد وقتی که به واسطهٔ او زندهام؟ ای دوست، بفرما تا بگویم و بگیر.
راحت جان باشد از آن قبضه، تیغ
مرهم دل باشد از آن جعبه، تیر
معنی: تیغی که از قبضهٔ شمشیر تو باشد موجب آرامش
جان است و تیری که از آن تیردان برآید مرهمی است بر جان خسته و مجروح. - منبع: شرح غزلهای سعدی / دکتر محمدرضا برزگر خالقی / دکتر تورج عقدایی
دردِ نهانی به که گویم؟ که نیست
باخبر از درد من الا خبیر
هوش مصنوعی: بهتر است که از بیان درد سری به دیگران پرهیز کنم، زیرا جز خداوند هیچکس از درد من آگاه نیست.
عیب کنندم که «چه دیدی در او؟»
کور نداند که چه بیند بصیر
هوش مصنوعی: نقد و عیبجویی میکنند که چه چیزی در او دیدهای، اما کسی که کور است نمیداند چه چیزهایی را بینا میبیند.
چون نرود در پی صاحبکمند
آهوی بیچاره به گردن اسیر
AI: هرگاه که آهو به دنبالهی کسی که او را به دام انداخته نرود، نشان میدهد که او در واقع به چیزی که او را اسیر کرده، تعلق خاطر ندارد. به عبارت دیگر، وقتی که کسی در جستجوی آزادیش نباشد، به حالت اسارتش ادامه میدهد. (تصحیح AI: چگونه آهو به دنبال کسی که او را به دام انداخته نرود.)
هر که دل شیفته دارد چو من
بس که بگوید سخن دلپذیر
هوش مصنوعی: هر کسی که مانند من دلی شیدا و عاشق دارد، چقدر میتواند از گفتن سخنان دلنشین لذت ببرد.
نالهٔ سعدی به چه دانی خوش است
بوی خوش آید چو بسوزد عبیر
هوش مصنوعی: ناله سعدی به زیباییای مشابه بوی خوشی است که از سوزاندن عطر به مشام میرسد. در واقع، وقتی او از دل درد و غم صحبت میکند، حس خوبی به همراه دارد، مانند عطری که در فضا پخش میشود.