برگردان به زبان ساده
که برگذشت که بوی عبیر میآید؟
که میرود که چنین دلپذیر میآید؟
هوش مصنوعی: کیست که در حال گذر است و بوی خوشی به مشام میرسد؟ چه کسی در حال رفتن است که اینچنین لذتبخش و دلپذیر به نظر میآید؟
نشان یوسفِ گمکرده میدهد یعقوب
مگر ز مصر به کنعان بشیر میآید؟
هوش مصنوعی: یعقوب در حال انتظار است تا نشانهای از یوسف گمشدهاش به دست آورد، مگر اینکه از مصر خبر خوشی به کنعان برسد.
ز دست رفتم و بیدیدگان نمیدانند
که زخمهای نظر بر بصیر میآید
تصحیح AI: من از دست رفتم و کسی (کوردلان) نمیداند که جراحتهای نگاه (چشمزخم) چطور بر دل بینا اثر میگذارد.
همی خرامد و عقلم به طبع میگوید
«نظر بدوز که آن بینظیر میآید»
هوش مصنوعی: او با شوق و ذوق در حال حرکت است و عقل من به او میگوید که خوب نگاه کن، زیرا آنچه میبینی منحصر به فرد است و نمیتوان مانندش را پیدا کرد.
جمال کعبه چنان میدواندم به نشاط
که خارهای مغیلان حریر میآید
هوش مصنوعی: چهره زیبا و دلربای کعبه را به قدری با شوق و اشتیاق میستایم که حتی خارهای زشت و خشن نیز در مقابل آن مانند حریر نرم و لطیف به نظر میرسند.
نه آن چنان به تو مشغولم، ای بهشتیرو
که یاد خویشتنم در ضمیر میآید
تصحیح AI: من آنقدر به تو فکر میکنم (ای پریرخ)، که حتی یاد خودم هم به ذهنم نمیآید.
ز دیدنت نتوانم که دیده دربندم
و گر مقابله بینم که تیر میآید
هوش مصنوعی: من نمیتوانم در برابر دیدن تو چشمانم را ببندم و حتی اگر تیر نگاه تو به من اصابت کند، باز هم نمیتوانم خودم را از دیدنت دور کنم.
هزار جامهٔ معنی که من براندازم
به قامتی که تو داری قصیر میآید
هوش مصنوعی: هرچند که من هزاران معنا و مفهوم دارم، اما به زیبایی و شکوه قامت تو نمیرسد.
به کشتن آمده بود آن که مدعی پنداشت
که رحمتی مگرش بر اسیر میآید
مدعی: ۱۸٫۲ / معنی: مدعی تصور میکرد که معشوق
برای رحم کردن به عاشق نزد او رفته بود؛ در حالی
که برای کشتن او آمده بود. - منبع: شرح غزلهای سعدی
رسید نالهٔ سعدی به هر که در آفاق
هم آتشی زدهای تا نفیر میآید
معنی: نالهٔ سعدی به همه آدمیان در تمامی آفاق رسید
و بر آنان اثر نهاد. بیتردید آتش به جان او زدهای که این گونه به فریاد آمده
است. - منبع: شرح غزلهای سعدی / دکتر محمدرضا برزگر خالقی / دکتر تورج عقدایی
