غزل شمارهٔ ۲۶۹

معنی: آن که او را آرزو می‌کنم، به آسانی به دست نمی‌آید برای تحقق این چیزی که در اندیشه من است، تمام عمرم صرف خواهد شد. - منبع: شرح غزل‌های سعدی

معنی: اگر تو از روی کرامت بازنگردی رفتن ما در پی تو سودی ندارد؛ حتی اگر به عنوان مثال پای سعی و تلاش ما در خواستاری تو به سر تبدیل گردد. - منبع: شرح غزل‌های سعدی

معنی: زیبایی مثل صاعقه‌ای برخاست و خرمن صبر مردم را به آتش کشید؛ اما آن صاحب‌جمال واهمه‌ای نداشت که از آن آتش آه دل‌ها بر آسمان رود. - منبع: شرح غزل‌های سعدی

معنی: ای که نگاهت به آفتاب ماند، آیا اگر از پرتو نگاه تو در و دیوار وجود ما روشن و نورانی گردد، زیانی به تو خواهد رسید؟! - منبع: شرح غزل‌های سعدی

حقّه: دُرج و قوطی، ظرف و آوند / کیمیا: ← ۴۸٫۱۰ / معنی: اگر نگاهی مهرآمیز و دوستانه به سوی ما بیفکنی حقّهٔ چشمانت همان کیمیاست و چیزی از آن کاسته نمی‌شود؛ ولی وجود ما که به مس می‌ماند، به زر تبدیل می‌گردد. - منبع: شرح غزل‌های سعدی

معنی: عشق، هوش و خرد انسان را به یغما برد. من تاکنون نشنیده‌ام که کبوتر بتواند شاهین را صید کند. - منبع: شرح غزل‌های سعدی

قلندر: ← ۳۲٫۹ / معنی: اگر تو زیباروی بار دیگر عشوه‌کنان بخرامی، رسم پرهیز و خودداری پرهیزگار به روش قلندر تبدیل می‌یابد و عابد هم قلندر می‌شود. - منبع: شرح غزل‌های سعدی

هوش مصنوعی: هر کسی که در مشکلات و سختی‌ها بماند و نتواند از آنها خارج شود، هر چه تلاش کند، گرفتارتر و زمین‌گیرتر خواهد شد.

معنی: وقتی که نقش دوست در دل ما تصویر شود هر چیز دیگر جز او را که در دل نقش  بندد، مثل بت در هم خواهیم شکست. - منبع: شرح غزل‌های سعدی

معنی: عشق چونان خورشیدی بر هر چیز پرتو می‌افکند؛ اما سنگ‌ها همه مثل هم نیست و فقط برخی از آنها در اثر تابش خورشید عشق به گوهر تبدیل می‌گردد. / بیت اشاره است به این عقیده قدما که تابش خورشید سنگ را لعل و گوهر می‌کند که خواجه نصیرالدین طوسی در تنسوخ نامه ایلخانی از صفحه ۲۲ - ۱۶ بحث مبسوطی در این باره دارد. - منبع: شرح غزل‌های سعدی

معنی: هر کس شعر سعدی را با گوش پذیرنده بشنود، کتاب پند و اندرز در گوشش مثل صدای ناهنجار دایره‌ای است که پوست آن را خیس کرده باشند. / دف: از خانواده آلات ضربی یا کوبه‌ای است که به آن دایره نیز می‌گویند و اگر هنگام نواختن پوست دف تر باشد، صدای آن نامطبوع است؛ به همین سبب قبل از نواختن آن را حرارت می‌دهند. - منبع: شرح غزل‌های سعدی / دکتر محمدرضا برزگر خالقی / دکتر تورج عقدایی