غزل شمارهٔ ۲۲۰

خیال: صورت،تصویر. سعدی بارها واژه خیال را آنگونه که در زبان عربی به کار می‌رفت به کار برده است چیزی مرئی و محسوس که با چشم دیده می‌شود، نه به معنای فکر و خیال که روز به کار می‌رود. دل من در راه پرفراز و نشیب عشق خیال تو را راهنمای خود می‌داند و خدا می‌داند که روشی جز این نمی‌شناسد و سراغ ندارد. (مرحوم فروغی)

روبه عشق: تشبیه صریح عشق حیله‌گر و مکار را به روباه تشبیه کرده است. چون: مثل، مانند. هرزه‌لای: بیهوده‌گر. لاییدن: «لای» لاینده باز مصدر «لاییدن» معنای «عوعو»کردن سگ، نالیدن سگ. معنی: از درد روباه عشق تو مانند شیری در قفس می‌نالم، هرچند مرا مانند سگ بیهوده‌گو می‌داند. (مرحوم فروغی)

فرقت: جدایی. معنای بیت: دل من از درد دوری تو هیچ لذتی از عمر نمی‌برد، زیرا لذت عمر را در چشم‌های زیبا و دلربای تو می‌داند. (مرحوم فروغی)

چو: وقتی. معنای بیت: غم عشق تو بسیار گشت و سرانجام در دل من جای گرفت وقتی دل مرا خانه خود می‌داند،به کجا برود. (مرحوم فروغی)

چه: برای چه؟ / های‌های: گریهٔ شدید و با صدای بلند. معنای بیت: چرا به حال سعدی بیچاره قهقهه می‌زنی و با صدای بلند می‌خندی، وقتی که او در غم جدایی تو چاره‌ای جز های‌های گریه سراغ ندارد؟ (مرحوم فروغی)