برگردان به زبان ساده
شورش بلبلان سحر باشد
خفته از صبح بیخبر باشد
هوش مصنوعی: شور و حال بلبلان در صبح زود است، اما کسانی که خوابند از این سر و صدا خبری ندارند.
تیرباران عشق خوبان را
دل شوریدگان سپر باشد
معنی: آنگاه که زیبارویان تیر باریدن آغاز کنند،
عاشقان دلهای خویش را چونان سپر در برابر آن تیرها قرار میدهند. - منبع: شرح غزلهای سعدی
عاشقان کشتگان معشوقند
هر که زندهست در خطر باشد
معنی: عاشقان کشتهشدگان معشوقان
زیبارویند و آن که در حیات است، در خطر مبتلا شدن به عشق و عاشقی است. - منبع: شرح غزلهای سعدی
همه عالم جمال طلعت اوست
تا که را چشم این نظر باشد
معنی: تمام هستی را جمال یار فرا گرفته است. تا در
این میانه چه کسی چشم بصیرتی برای دیدن این جمال بیابد؟ - منبع: شرح غزلهای سعدی
کس ندانم که دل بدو ندهد
مگر آن کس که بی بصر باشد
معنی: کسی را که عاشق معشوق نشود
نمیشناسم، جز کسی را که چشم دلش روشن نیست. - منبع: شرح غزلهای سعدی
آدمی را که خارکی در پای
نرود طرفه جانور باشد
معنی: آدمی که خار غم عشق در پایش
نخلد، حیوان عجیبی است! - منبع: شرح غزلهای سعدی
گو ترشروی باش و تلخسخن
زهر شیرینلبان شکر باشد
معنی: به محبوب بگو که خشمگین باش و
سخنان تلخ نثار ما کن؛ اما ما معتقدیم که
شیریندهنان زهرشان هم برای عاشقان مثل شکر شیرین است. - منبع: شرح غزلهای سعدی
عاقلان از بلا بپرهیزند
مذهب عاشقان دگر باشد
معنی: فقط عاقلان از بلای عشق حذر
میکنند؛ اما شیوهٔ عشاق چیز دیگری است. آنان غم عشق را به جان میخرند. - منبع: شرح غزلهای سعدی / دکتر محمدرضا برزگر خالقی / دکتر تورج عقدایی
پای رفتن نماند سعدی را
مرغ عاشق بریده پر باشد
هوش مصنوعی: سعدی دیگر نمیتواند به راه رفتن ادامه دهد، زیرا دل عاشق او همچون پرندهای است که بالهایش بریده شده است.