غزل شمارهٔ ۱۷۷

معنی: هر لحظه‌ای که آن زیباروی دلربا از پیش چشمانم عبور می‌کند، گویی صد کاروان از دنیای رازها و شگفتی‌ها از پیش نظر می‌گذرد. / [عیّار: در لغت به معنی حیله‌‎باز، تردست و چالاک است و عیاران طبقه‌ای از طبقات اجتماعی ایران را تشکیل می‌دادند، متشکل از مردم جَلد و هوشیار از طبقه عوام‌الناس که آداب و رسوم و تشکیلاتی خاص داشتند و در هنگامه‌ها و جنگ‌ها خودنمایی می‌کردند. این گروه بیشتر دسته‌هایی را تشکیل می‌دادند و گاهی به یاری امرا یا مخالفان آنان بر می‌خاستند و در زمره لشکریان ایشان می‌جنگیدند. آنان مردمی جنگجو، شجاع، جوانمرد، ضعیف‌نواز، راز‌نگه‌دار، دستگیر بیچارگان و درماندگان بودند و در چالاکی و حیله‌گری معروف و مشهور. آنان از راه راهزنی امرار معاش می‌کردند و عیّاری بعدها با تصوّف در‌آمیخت و عنوان فتوّت را به خود گرفت و در میان عامه مردم به خصوص در میان اصناف و پیشه‌وران نفوذ فراوان کرد. (لغت‌نامه)] - منبع: شرح غزل‌های سعدی

معنی: آن یار دلربا هر لحظه در حالی که از شراب و خواب و جوانی و زیبایی خود سرمست است از مقابل مردم هوشیار می‌گذرد. - منبع: شرح غزل‌های سعدی

معنی: هر بار که این‌سان با ناز می‌گذرد دوستان خود را کشته خویش می‌سازد، ولی این دوستان باز هم منتظرند که او بار دیگر از پیش چشم آنان عبور کند. - منبع: شرح غزل‌های سعدی

معنی: با خود می‌پنداشتم که مثل عاقلان گوشه‌ای اختیار کنم؛ اما وقتی او مثل پری به حرکت درمی‌آید مرا به جنون می‌کشد؛ به سخن دیگر دیدن او به جان دادن می‌ارزد. - منبع: شرح غزل‌های سعدی

هوش مصنوعی: گفتم که از مردم رویم را بگیرم و درهای دلم را ببندم، اما دردی درونم هست که حتی از دیوارها هم رد می‌شود.

نیکویی و زیبایی تو آنچنان کامل و یگانه و بی همتاست که کسی خواهان نیکویی و خوبی های دیگر نیست، و هیچ فردی از خواهندگان خوبی و نیکویی نمی تواند از میل داشتن و خواستن تو بگذرد و از تو چشم بپوشد.

معنی: همواره در محضر یار باش؛ زیرا جز لحظه‌هایی که در نظر یار سپری می‌شود، بقیه عمر گرانبهایت تباه است. - منبع: شرح غزل‌های سعدی

معنی: تحمل رنج برای بیمار به امید اینکه روزی طبیب بر سر بالینش آید، آسان و قابل تحمل است. - منبع: شرح غزل‌های سعدی

ترسیدن: مطمئن بودن / محتسب: -> ۷۷٫۶ / خمّار: باده‌فروش / کنایه: بی‌دل (عاشق و شیدا). / معنی: بیم آن دارم که محتسب، که ما را از مستی و عاشقی منع می‌کند، اگر گذارش به خانهٔ مِی‌فروش افتد مثل ما مست، عاشق و بی‌دل گردد. - منبع: شرح غزل‌های سعدی

معنی: ای سعدی، کوی دوست جایی نیست که اغیار را بدآن راه دهند. ترک خویشتن خویش بگوی تا شایسته منزل معشوق گردی. - منبع: شرح غزل‌های سعدی / دکتر محمدرضا برزگر خالقی / دکتر تورج عقدایی