غزل شمارهٔ ۱۰۶

چه روزگار خوشی دارند، طالبان معشوق که به امید دیدن روی دوست بر خاک راه نشسته‌اند. [ گدایان کوی دوست: طالبان و نیازمندان معشوق ] - منبع: شرح غزل‌های سعدی

با خود می‌اندیشم که انزوا اختیار کنم و به گوشه‌ای روم، امّا دل از اینکه خاطرم به سوی دوست کشیده می‌شود، آرام نمی‌گیرد. [ خاطر: فکر و اندیشه، دل / نشستن دل: کنایه از آرام و قرار یافتن دل ] - منبع: شرح غزل‌های سعدی

صبر از روی دوست برایم ممکن نیست. می‌دانی چاره این کار چیست؟ اینکه تندخویی دوست را تحمّل کنم. - منبع: شرح غزل‌های سعدی

ناگزیر هر کس که غم روی دوست را پذیرفت و بدان دل داد، کارش مثل گیسوان دوست پریشان و آشفته می‌گردد. [ به هم برآمدن کار: آشفته و پریشان شدن کار / دل به چیزی دادن: عاشق و شیفته چیزی شدن ] - منبع: شرح غزل‌های سعدی

در بهاران ذهنم به سوی باغ کشیده می‌شود تا در آنجا به آرزوی نشستن با دوست با درخت گُل همنشین گردم. _ بهار: شکوفه‌های تازه و نورسته، گل درخت نارنج و نوعی گل گاوچشم و اقحوان اصفر است، بستان‌افروز که آن را تاج‌خروس گویند که گلی است سرخ‌رنگ و به عنوان گل زینتی نیز در باغ‌ها کاشته می‌شود (گل و گیاه در ادبیات منظوم فارسی). - منبع: شرح غزل‌های سعدی

ای باد، فردا که در روز قیامت اجزای خاک مردگان را گِرد می‌کنند تا از آن آدمی به وجود آورند، خاک مرا فقط از سر کوی دوست بخواه. (خاک من فقط در کوی دوست یافت می‌شود.) [ حشر: روز قیامت و رستاخیز / کردن: آفریدن ] - منبع: شرح غزل‌های سعدی

سعدی در شب هایی که در فراق به سر می‌برد، چراغ روشن نمی‌کند، زیرا بیم آن دارد که در پرتو روشنایی چراغ، چشمش به چهرهٔ کسی جز دوست بیفتد. [ چراغ می‌نکُند: چراغ را روشن نمی‌کند ] - منبع: شرح غزل‌های سعدی / دکتر محمدرضا برزگر خالقی / دکتر تورج عقدایی