برگردان به زبان ساده
گر دل اهل حقیقت در راز افشاند
زاهد از دامن دل گرد مجاز افشاند
هوش مصنوعی: اگر دل انسانهای حقیقتجو و جستجوگر، اسرار خود را بیان کند، زاهدان و کسانی که به ظواهر و دنیا وابستهاند، از دامن دل خود فقط تظاهری از واقعیت را نشان میدهند.
همت این است که با این همه امید، دلم
آستین بر اثر عجز ونیاز افشاند
هوش مصنوعی: کوشش من این است که با وجود تمام آرزوها و امیدها، به خاطر ناتوانی و نیازمندیام، دلم را خالی کنم و از آن عبور کنم.
عرق شبنم خلد است هر آن قطرهٔ خوی
که سمند تو نگاه تک و تاز افشاند
هوش مصنوعی: هر قطرهٔ عرق شبنم به مانند یک نشانه از بهشت است، همانطور که اسب تو به سرعت و زیبایی به جلو حرکت میکند و جلوهای خاص از خود نشان میدهد.
چه عجب کز دل محمود فروریزد خون
گر صبا سلسلهٔ زلف ایاز افشاند
هوش مصنوعی: عجب است که از دل محمود، خون بریزد، در حالی که باد صبا، موهای ایاز را به هم میریزد.
گر نه اظهار شفق می کند از کشتن صید
خون مرغان ز چه در چنگل باز افشاند
هوش مصنوعی: اگر پرندهای در حال پرواز باشد و خود را در خطر ببیند، همین که نشانهای از زخم یا خون را نشان دهد، دیگر چه دلیلی برای کشته شدن پرندگان دیگر در چنگال شغال وجود دارد؟
جای رحم است به عرفی، که بسی بی اثر است
اشک گرمی که به شبهای دراز افشاند
هوش مصنوعی: در این بیت شاعر به این نکته اشاره دارد که اشک و احساسات عاطفی انسان، در شرایط سخت و شبهای طولانی، ممکن است چه بسیار بیفایده و بیاثر باشند. این تصویر از اشک به عنوان نمادی از درد و ناراحتی است که در تاریکی و فراوانی مشکلات کسی را از پیش نمیبرد.
