برگردان به زبان ساده
آبِروی خود ببردم در میانِ انجمن
از چه از من راست بشنو از دلِ بیخویشتن
هوش مصنوعی: من در جمع دیگران، آبرویم را میبرم، زیرا از من بهطور مستقیم نشنوید، بلکه از دل بیخیال من بشنوید.
هر زمانم بر سر آمد صد بلا از دستِ دل
ای مسلمانان خدا را همّتی در کارِ من
هوش مصنوعی: هر لحظه که به پایان میرسد، بلاهای زیادی از دل برایم پیش میآید. ای مسلمانان، از خدا بخواهید که در کارم تلاشی کند.
یار بر من آستین افشان چو سروِ بوستان
من لگدکوبِ جفایِ حلق چون صحنِ چمن
هوش مصنوعی: دوست من با ظاهری آراسته و زیبا همچون سروهای باغ، اما من تحت تأثیر بیوفایی و ظلمی که از او دیدهام، مانند چمنزاری شدهام که بر اثر پاهای سنگین به خمیره درآمده است.
مرحبا با من عرق چینش چه معجز میکند
آنکه با یعقوب کرد از بویِ یوسف پیرهن
هوش مصنوعی: سلام بر کسی که عرق چینش را به همراه دارد، چه اعجازها که باید انجام دهد آن که بوی یوسف را از پیراهن یعقوب به همراه داشت.
قارنِ صف در نکردهست آن که چشمش میکند
در مصافِ دلبری از مژّههایِ پرشکن
هوش مصنوعی: کسی که در میانه صف و جمعیت حاضر نیست، به خاطر اینکه چشمانش متوجه جاذبه و زیبایی معشوق است و از مژگانش میتواند باعث آسیب به دل دیگران شود.
صبرِ من از غمزهی او میگریزد هم چنانک
در مقاماتِ وغا افراسیاب از تهمْتن
هوش مصنوعی: صبر من از نگاه او فرار میکند، مانند فرار افراسیاب از نبرد با تهمتن.
طاقتِ کوپالِهیجا و چو من بیچارهای
احتمالِ ورطهی هجران ندارد ممتحن
هوش مصنوعی: تحمل درد و رنج این چشمهی حیرت برای کسی مثل من که بیچارهام، امکان ندارد که آزمایش جدایی را تحمل کند.
چون کند مجنون ز مکرِ نوفل و دیگر حبیب
بایدش ناچاره شد با ضدِّ لیلی تیغ زن
هوش مصنوعی: وقتی مجنون از فریب نوفل و دیگر دوستانش به تنگ میآید، ناچار میشود با دشمن لیلی مقابله کند و به جنگ بپردازد.
دوست را با دوست باید بود در خوف و رجا
یار را با یار باید بود در سرّ و عَلَن
هوش مصنوعی: انسان باید در لحظات سخت و امیدبخش کنار دوستش باشد و نیز در روزهای روشن و تاریک، در خلوت و در میان جمع، حمایت و همراهی یکدیگر را حفظ کنند.
اعتراضِ عاقلان بر عشق مجنون شرط نیست
ای ملامتگر حجاب از چشمِ خودبین برفکن
هوش مصنوعی: عاقلان نمیتوانند به عشق مجنون خرده بگیرند، پس ای نکوهشگر، حجاب از چشمان خودت بردار و حقیقت را ببین.
یا برو بنشین نزاری چون خردمندان به طوع
یا مرو دنبالهی چشمانِ مستِ پرفتن
هوش مصنوعی: یا برو به سادگی و آرامش مانند خردمندان زندگی کن، یا اینکه از دنبال کردن چشمان intoxicating و جذاب خودداری کن.
یا تحمّل کردنِ جورِ خطا بینان به طبع
یا حذر کردن ز چشم و زلفِ خوبانِختن
هوش مصنوعی: یا باید سختیهای ناشی از نادانی و خطای دیگران را تحمل کرد، یا باید از دیدن و نزدیک شدن به زیباییهای دلربا و جاذبههای آنان دوری کرد.