برگردان به زبان ساده
با دل در احتسابم و با دیده در نزاع
از بیم روز هجر و نهیب شب وداع
هوش مصنوعی: من در دل خود حساب و کتابی دارم و با چشمانم درگیر جنگی هستم، چون از روز جدایی و خشم شب وداع میترسم.
سودای عشق بازی و قلب پس آمده
ننگ محققان ز کساد چنین متاع
هوش مصنوعی: عشق و هوس به دل آمده، و دل دیگر به حال خود نیست. دانشمندان از این که چنین چیزی در بازار عشق کمفروش شده، شرمنده هستند.
از هم جدا دگر نتوان کرد عشق و دل
ملکی ست عشق و دل که بود تا ابد مشاع
هوش مصنوعی: عشق و دل از یکدیگر جدا نمیشوند و هر دو متعلق به یکدیگر هستند. این ارتباط همیشه مشترک و دائمی خواهد بود.
تا دیده بر بگشایم و بینم جمال دوست
و رنه فوایدی ز نظر نیست جز صداع
هوش مصنوعی: وقتی چشمانم را باز میکنم تا زیبایی معشوق را ببینم، متوجه میشوم که هیچ فایدهای از دیدن او نصیبم نمیشود جز درد و رنج.
تا هم ز دوستان شنوم نام دوستان
ور نه چرا به کار شود سمع و استماع
هوش مصنوعی: تا زمانی که از دوستان بخواهم نام دوستان را بشنوم، چرا گوش دادن و شنیدن اهمیتی دارد؟
مجنون برگرفته ز چشم غزال چشم
در چشمش آدمی ننماید به جز سباع
هوش مصنوعی: مجنون که به خاطر عشق لیلی دیوانه شده، وقتی به چشمهای غزال نگاه میکند، جز حیوانات درنده چیزی نمیبیند. این به معنای این است که عشق چنان او را مجذوب کرده که دیگر نمیتواند انسانها را ببیند و تنها به زیبایی و وحشیگری طبیعت توجه دارد.
نتوان گرفت اگر همه در بزم جنتی
نه چشم بر نظاره و نه گوش بر سماع
هوش مصنوعی: اگر همه در بهشت جمع شوند، هیچ کس نمیتواند چیزی را ببیند یا بشنود، پس هیچ چیز را نمیتوان به دست آورد.
در رستخیز چند توان بود منتظر
تا کی شود میسرم اسباب اجتماع
هوش مصنوعی: در روز رستاخیز، چه مدت میتوان انتظار کشید تا فرصتی برای گرد هم آمدن فراهم شود؟
بیچاره چون کند که به تکلیف می برند
تقدیر اشتیاقش و زنجیر التیاع
هوش مصنوعی: بیچاره چگونه میتواند در برابر تقدیر و سرنوشتش مقاومت کند، وقتی که خواستهها و آرزوهایش او را گرفتار کردهاند و به دردسر میاندازند؟
در جان ما محبت یوسف نهان چنانک
دربار ابن یامین و اویی خبر زصاع
هوش مصنوعی: در دل ما عشق یوسف پنهان است، مانند آنکه در دربار ابن یامین و اویی، خبری از صاع وجود دارد.
ای دوست بر نزاری مسکین مگیر عیب
بر حال او هنوز نیفتاده اطلاع
هوش مصنوعی: ای دوست، بر حال نزار و بیچارهام عیب نگذار، چرا که هنوز وضعیت او به طور کامل روشن نشده است.
غره مشو به شوکت و قوت حمول باش
کاندر مصاف عشق فرو شد بسی شجاع
هوش مصنوعی: به فریب عظمت و قدرت خود مغرور نشو، زیرا در جنگ عشق، شجاعت بسیاری از دلیران به زمین افتاده است.