برگردان به زبان ساده
بیا که فصل ربیع است و وقت عیش و نشاط
چو سبزه باز بگستر میان باغ بساط
هوش مصنوعی: بیا که فصل بهار است و وقت شادی و خوشی، همچون سبزهها که در باغ گسترش مییابند، بیفکن بساط خوشی را.
به بوستان ز برای تفرج عشاق
عروس نامیه را جلوه می دهد مشاط
هوش مصنوعی: در باغ، به خاطر خوشگذرانی عاشقان، آرایشگری عروس زیبایی را به نمایش میگذارد.
ز بس شقایق گویی خزانه دار فلک
به گرد دامن کهسار می کشد سقلاط
هوش مصنوعی: به خاطر فراوانی شقایقها، گویی خزانهدار آسمان با دامن کوهها آنها را میچید.
بیار باده که بر اتفاق حالت ما
فرشتگان سماوات می کنند نشاط
هوش مصنوعی: بیا نوشیدنی بیاور که در تماس با حالت ما، فرشتگان آسمان شادی میکنند.
شراب می خورم و راست می روم فارغ
تو نیز راست رو و مست بر گذر ز صراط
هوش مصنوعی: من شراب مینوشم و به راه درست میروم، تو هم به راه راست برو و بیخیال از مسیر مستقیم عبور کن.
خطیب شرم ندارد نشسته بر سر چوب
زبان به هرزه درایی گشاده چون وطواط
هوش مصنوعی: گویندهای که بیپروا بر روی چوب نشسته، بدون هیچ شرمی به صحبتهای بیمحتوا و بیاساس میپردازد، مانند پرندهای است که به حاشیهسازی و زشتی میپردازد.
خرابه ی دلِ اهل دلی کنی معمور
فریضه تر که بسازی هزار حوض و رباط
هوش مصنوعی: اگر دل اهل دل و عاشقان را آباد کنی، بهتر است که به جای ساختن هزاران حوض و مکانهای تفریحی، توجه به امور معنوی و روحانی را در اولویت قرار دهی.
اگر طهارت باطن کنند اولاتر
که در عبادت ظاهر همی کنند افراط
هوش مصنوعی: اگر انسان در نیت و دل خود پاکی و پاکیزگی را رعایت کند، بهتر است از اینکه تنها به ظواهر عبادت توجه کند و در آن افراط نماید.
محققان به جمال عیان علی التحقیق
نظر کنند و دگرها به وجهِ استنباط
هوش مصنوعی: محققان به صورت واضح و آشکار زیبایی را مشاهده میکنند و دیگران از طریق استنتاج و برداشتهای خود به آن نگاه میکنند.
مرا عوام به سنگ ملامت و شنعت
چنان زنند که قاروره بر عدو نفّاط
هوش مصنوعی: مردم عادی با انتقادهای خود به من آسیب میزنند، به گونهای که این انتقادات همانند ضربهای است که به شیشه ظریف زده میشود و آن را به خطر میاندازد.
ولی چه سود که بر قامت نزاری دوخت
قبای شیفته رایی زمانه خیاط
هوش مصنوعی: ولی چه فایده دارد که بر قامت زیبای نزاری، دوخت و دوز عشق و محبت زمانه، یک خیاط انجام دهد؟
مگر به طلعت لیلی وگرنه بر ناید
علاج یک دل مجنون به دست سد بقراط
هوش مصنوعی: جز به زیبایی لیلی، هیچ دارویی نمیتواند دلی مجنون را درمان کند. حتی درمانهای حکیمانه هم ناتوانند.
که می کشد خط چون مشک بر عذار چو سیم
هزار بوسه دهم بر خط چنان خطاط
هوش مصنوعی: این شعر بیان میکند که کسی با دست خود، خطی زیبا و دلنشین بر روی چهره شخصی میکشد؛ و این زیبایی چنان است که شاعر به او میگوید که هزار بوسه بر آن خط خواهم داد، زیرا آن خط به اندازهای جذاب و دلربا است که مثل اثر یک خطاط ماهر جلوه میکند.
ز بهر درد سر خشک مغز عشاق است
وگرنه مشک به گل بر چه می کنند اخلاط
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که عشق مانند یک درد یا مشکل است که فقط برای افرادی که عقل و درک کمتری دارند، معضلساز میشود. در غیر این صورت، زیبایی و خوشبویی عشق، مانند مشک، باید در دل گل وجود داشته باشد و نمیتوان آن را نادیده گرفت. عشق، با وجود چالشهایش، در واقع جلوهای زیبا از زندگی است.
