برگردان به زبان ساده
ای دل از گردش ایام مخالف مخروش
با قضایی که ز تدبیر برون است مکوش
هوش مصنوعی: ای دل! از تغییرات و نوسانات روزگار ناامید نشو، چرا که در برابر قضا و ققدر خداوند هیچ تلاشی نداشته باشی.
غم بگذشته و اندیشه ی آینده هباست
حال دریاب و مخور بیهُده اندوه می نوش
هوش مصنوعی: غم و اندوه را از گذشته و آینده کنار بگذار و در حال زندگی کن. به خودت اجازه نده که بیدلیل ناراحت باشی.
دوش بگذشت و مبر رنج که نو باز آری
نتوان ساختن امروز ز سرمایه ی دوش
هوش مصنوعی: دیشب گذشت و بیهوده تلاش نکن که نمیتوانی امروز را با داشتههای دیروز بسازی.
من اگر می نخورم ور بخورم هر دو یکی ست
با من شیفته نه عقل بماندست و نه هوش
هوش مصنوعی: اگر من شراب بنوشم یا نخورم، برای من تفاوتی ندارد. چون در هر دو حالت، دیوانگی و عشق در من چیره شده و دیگر نه عقل سالمی دارم و نه هوش.
صبر نیک است ولیکن ننشیند واله
پند خوب است ولیکن ننیوشد مدهوش
هوش مصنوعی: صبوری کار خوبی است، اما کسی که دلباخته است نمیتواند آرام بگیرد. نصیحت خوب است، اما کسانی که در عشق غرق شدهاند، نمیتوانند به آن توجه کنند.
رنگ چون گیرم و چون توبه به تزویر کنم
من نه آنم که مزوَّز خرم از زرق فروش
هوش مصنوعی: من به رنگ و ظاهرسازی اهمیت نمیدهم و توبهام را به فریب و نیرنگ تغییر نمیدهم. من کسی نیستم که به ظواهر مبهوت شوم یا از جلوههای فریبنده دیگران خوشحال باشم.
من ز تصنیف معاند متغیر نشوم
هم مگر باز برد هرزه سوی هرزه نیوش
هوش مصنوعی: من تحت تأثیر سخنان افرادی که با من مخالف هستند، تغییر نمیکنم؛ مگر اینکه دوباره به سوی آنها برگردند و سخنان بیمعنی خود را بازگو کنند.
تا مصفا نشود مرد نباشد صوفی
تو که اسما ز مُسما نشناختی خاموش
هوش مصنوعی: تا زمانی که دل و روح آدمی پاک و خالص نشود، او نمیتواند به درستی صوفی باشد. تو باید بفهمی که اگر فقط به نامها و عناوین اکتفا کنی، نمیتوانی حقیقت را بشناسی. سکوت کن و به درون خود توجه کن.
گر به صوف است و صفا کیست که او صوفی نیست
کار خام است مگر پخته شوی پاک به جوش
هوش مصنوعی: اگر به حقیقت و پاکی بپردازی، کسی نیست که صوفی نباشد. کار بیمحتوا است مگر آنکه به کمال و درک واقعی برسید و دلپاک و پرشور شوید.
آیت توبه ز مبدای ازل خوانده ام
هرچه خود وقت درآید به من آیند سروش
هوش مصنوعی: من از آغاز وجود، نشانههای توبه را خواندهام و هرگاه که خود زمانش فرا برسد، پیامهایی از سوی الهی برایم خواهد آمد.
وای از دست نزاری که سبک بار چنین
برگرفت از سر اسرار نهانی سرپوش
هوش مصنوعی: درد و حسرت از اینکه نزار به آرامی از رازهای پنهان و مخفی پرده برداشت و آن را فاش کرد.
هر زمانم نگریده ست به عین الله چشم
دم به دم می رسدم بانگ انالحق در گوش
هوش مصنوعی: هر لحظه که به وجود پروردگار نگاه میکنم، به من الهام میشود که صدای حقیقت در گوشم طنینانداز است.