برگردان به زبان ساده
ای دل سودازده عاشق تنها مباش
با خود اگر میروی همره سودا مباش
هوش مصنوعی: ای دل غمگین و عاشق، تنها نرو و با خودت تنها نباش. اگر میخواهی بروی، در اندیشههای پیچیده و دردناک تنها نمان.
همره سودا و تو شرط عظیم است نی
پس تو حجاب خودی پس تو در اصلا مباش
هوش مصنوعی: همراهی با عشق و شور و شوق شرط بزرگی است، پس تو مانع خودت نباش و در اصل خود نباید محدود بمانی.
مقصد باقی طلب راه رو و دم مزن
هیچ توقّف مکن منتظر ما مباش
هوش مصنوعی: به سوی هدف پایدار تلاش کن و هیچگاه توقف نکن. منتظر دیگران نباش.
کاهلی و غافلی هر دو حجاب رهاند
کار خود امروز کن سخرهٔ فردا مباش
هوش مصنوعی: تنبلی و بیتوجهی هر دو میتوانند مانع پیشرفت تو شوند. امروز باید به کارهای خود رسیدگی کنی و نگذار که فردا را به تمسخر بگیری.
آفت راه تو چیست رای و قیاس محال
باز بگویم که چه پسروِ آرا مباش
هوش مصنوعی: آفت و مانع در مسیر تو چه چیزی است؟ فکر و نظر بیاساس نکن و بگذار تا بگویم که نباید به ایدههای نادرست پایبند باشی.
غایت اشفاق بین زین همه تنبیه چیست
مرهم دلخسته باش صخرهٔ صمّا مباش
هوش مصنوعی: هدف از تشویق و دلسوزی در میان این همه هشدار چیست؟ به یاد داشته باش که همچون سنگ سخت و بیاحساس نباش و به دلهای خسته مرهمی باش.
خوشمنش و تازه رو باش چو لفظ ملیح
پر گره و صلب و زَفت هم چو معمّا مباش
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که باید خوشرو و با طراوت باشیم و مانند سخن شیرین و دلنشین که آسان فهمیده میشود، در برخورد با دیگران رفتاری ساده و دلپذیر داشته باشیم. همچنین باید از پیچیدگی و سختی در رفتار و گفتار دوری کنیم و هرگز مانند معما نباشیم که فهمیدنش دشوار باشد.
منت هر ناسزا بیش تحمّل مکن
طالب لؤلؤ نیی تابع لالا مباش
هوش مصنوعی: از ناسزاها و بدگوییها بیشتر از حد تحمل نکن. تو به دنبال مروارید هستی، پس نباید با بیارزشیها خودت را سرگرم کنی.
دامن ملاح گیر تا به درآیی ز موج
باش چو کشتی حمول طیره چو دریا مباش
هوش مصنوعی: لباس ملاح را بپوش و از موجهای خطرناک بگذری. مانند کشتی باربری که در دریا حرکت میکند، تو نیز نباید مانند دریا غیرقابل کنترل باشی.
سدره رها کردهای آمدهای در مغاک
بر در دون همّتان بیش به عمدا مباش
هوش مصنوعی: تو به جایی رسیدهای که باید از مقامهای بلندتر عبور کنی و در عمق مشکلات و چالشها فرورفتهای. در این وضعیت، بیهدف و بدون تلاش و کوشش نباش، بلکه با دقت و مراقبت اقدام کن.
منکر اهل یقین معترض کفر و دین
بوده نیی بیش ازین نه نه حقا مباش
هوش مصنوعی: باید این را بدانید که کسی که به حقیقت ایمان ندارد، نمیتواند درباره کفر و دین نظر بدهد و در واقع بیشتر از اینها نمیتواند باشد. پس به او شک نکنید که او در حقیقت دارای ایمان نیست.
چیست نزاری چنین راز برون میدهی
نقد تو داری خموش بیهده گویا مباش
هوش مصنوعی: چرا اینگونه رازهایت را برملا میکنی؟ تو که دارای دانایی و ارزش هستی، بیهوده سخن نگو و خاموش باش.