برگردان به زبان ساده
محققان که ز خُمخانهٔ ازل مستند
نخست نیست بباشند و بعد از آن هستند
هوش مصنوعی: محققان که در ابتدا از عالم روحانی بینهایت قدیم در حال مستی بودند، نه تنها در آن زمان وجود داشتند بلکه اکنون نیز ادامه دارند.
روندگان حقایق برستهاند از خود
که هم ز گام نخستین به دوست پیوستند
هوش مصنوعی: سفرکنندگان به حقیقت از خود گذشتند و از همان ابتدا به دوست پیوستند.
ز پا فرو ننشینیم تا به دست آریم
بسا که بیهده برخاستند و بنشستند
هوش مصنوعی: تا زمانی که به خواستهام نرسیدهام، از تلاش و ایستادگی کوتاه نخواهم آمد؛ چرا که افراد زیادی هستند که بدون هدف و بیهوده تلاش کردهاند و سپس از ادامه کار بازماندهاند.
به میوه زان نرسیده دست بدبختان
که شاخ نیک بلند ست و عاجزان پستاند
هوش مصنوعی: به میوهای که هنوز نرسیده، دست نميتواند به بدبختها برسد؛ زیرا درختی که خوب و با اقبال بلند است، دارای شاخ و برگ زیادی است و درختان ضعیف و ناتوان، در موقعیتی پست و پایین قرار دارند.
گره از آن نگشادند باز از این رشته
که هر گروه دگر صورتی دگر بستند
هوش مصنوعی: اگر مشکل یا مسألهای را نتوانستند باز کنند، شاید باید از این زاویه جدید به آن نگاه کرد؛ چرا که هر گروهی دیدگاه و رویکرد متفاوتی دارد و میتواند راهحلی جدید ارائه دهد.
سر مقام نداریم و فارغیم ز گنج
بسی چو ما ز چنین کُنج ها برون جستند
هوش مصنوعی: ما مقام و منزلت خاصی نداریم و از ثروتهای زیاد بینیاز هستیم، چون افرادی مانند ما از این نوع جاهای تنگ و محدود فراتر رفتهاند.
به نزد ما چه خطا توبهء مزلزل را
هزار توبه محکم درست بشکستند
هوش مصنوعی: به نزد ما، چه خطایی در این است که انسانهایی با توبههای ناپایدار، هزار بار توبههای محکم و واقعی را به سادگی زیر پا میگذارند.
بیا به کوی خرابات عارفان را بین
به می نشسته و هر یک دو جام بر دست اند
هوش مصنوعی: بیایید به محلهای که عارفان در آن هستند، سری بزنیم. آنها در حال نوشیدن شراب هستند و هر یک دو جام در دست دارند.
شراب شوق بخورند و مست لایعقل
چنان شدند که از هر دو کون وارستند
هوش مصنوعی: مردم به شوق و اشتیاق مشروب نوشیدند و به قدری مست و سرمست شدند که از هر دو طرف خود آزاد شدند و دیگر به هیچ چیز مهمی توجه نکردند.
نزاریا ببُر از خود که بت پرستیدن
به مذهب من از آن به که خویش بپرستند
هوش مصنوعی: از خودت جدا شو و نگذار شخصیّت تو تحت تأثیر چیزهای بیارزش قرار بگیرد، چرا که پرستش بتها در اعتقادات من بهتر از آن است که آدمی خود را بپرستد.
