برگردان به زبان ساده
تماشایِ او کردن آسان نباشد
مرا دیدۀ دیدنِ آن نباشد
هوش مصنوعی: دیدن او برایم آسان نیست، زیرا چشمی برای دیدن او ندارم.
چو خورشید طالع شود مرغِ شب را
نظر قابلِ عکسِ لمعان نباشد
هوش مصنوعی: وقتی خورشید طلوع میکند، پرنده شب دیگر نمیتواند زیباییهای نور را ببیند.
من آن جا خود از حیرت افتاده باشم
چو شخصی که در جسمِ او جان نباشد
هوش مصنوعی: من در آن مکان به شدت متعجب و حیرتزده خواهم بود، مثل کسی که روحش از بدنش جدا شده باشد و دیگر در آن وجود نداشته باشد.
ز چشمِ گهرپاشِ من هر سرشکی
کم از دانۀ دُرِ عمّان نباشد
هوش مصنوعی: از چشمانم که مانند دانههای در قیمتی است، هر اشکی که بریزد کم از ارزش یک دانه در عمان نیست.
چرا با پری کرده ای آشنایی
شکیب از پری کردن آسان نباشد
هوش مصنوعی: چرا با زنی زیبا رابطه برقرار کردهای در حالی که صبر و شکیبایی در این کار آسان نیست؟
پشیمانم از کرده و مردِ عاقل
ز بد کردنی چون پشیمان نباشد
هوش مصنوعی: من از کارهایی که انجام دادهام پشیمانم و مرد عاقل هرگز از کارهای نادرستش پشیمان نمیشود.
به دعوی غلوّ می توان کرد امّا
ز دعوی چه حاصل چو برهان نباشد
هوش مصنوعی: میتوان در مورد ادعاهای بزرگ و اغراقآمیز صحبت کرد، اما وقتی که دلایل و شواهدی وجود نداشته باشد، این ادعاها چه فایدهای دارند؟
چنان گنج کی در چنین کُنج افتد
گدا پیشه را جایِ سلطان نباشد
هوش مصنوعی: اگر گنجی بزرگ در جایی دورافتاده قرار بگیرد، جایی برای گدا نخواهد بود که آن نیازمند است. در واقع، یک گدا در این مکان مناسب نخواهد بود و تنها جایگاه سلطان را خواهد داشت.
دلا از تو تا با تو باشد پشیزی
رهت در مقاماتِ مردان نباشد
هوش مصنوعی: ای دل، تا زمانی که با تو هستی، هیچ ارزشی در مقامهای بزرگ مردان نداشتهای.
مباش ایمن از نفس معذور باشی
که آخر ز دشمن هراسان نباشد
هوش مصنوعی: از خودت مطمئن نباش، زیرا ممکن است در نهایت از دشمنان بیخبر بمانی.
ز صورت برون شو که مجموعِ معنی
دگر باره هرگز پریشان نباشد
هوش مصنوعی: از ظاهرت دور شو، زیرا که مفهوم واقعی همیشه منظم و بیاختلال خواهد بود.
معاذ الله ار علّتِ جهل داری
که این درد را هیچ درمان نباشد
هوش مصنوعی: خدا نکند که به خاطر نادانی خود دلیلی برای این درد داشته باشی، زیرا در این صورت هیچ درمانی برای آن وجود نخواهد داشت.
نزاری فدایِ رهِ دوست کردن
کم از نیم جانی فراوان نباشد
هوش مصنوعی: دیگر از خود گذشتن و به خاطر دوست فداکاری کردن، کمتر از از جان گذشتن نیست و چه بسا ارزش بیشتری دارد.
ندانی [که] با دوستان دوستان را
به یک جان سخن بل به صد جان نباشد
هوش مصنوعی: نمیدانی که حتی با دوستان، وقتی که به هم نزدیک میشوند و صحبت میکنند، رابطهشان چقدر عمیق و پرمعناست. این ارتباط به قدری ارزشمند است که نمیتوان با هیچ تعداد دیگری از انسانها مقایسه کرد.