برگردان به زبان ساده
در مذهبِ ما کعبه و بت خانه نباشد
اندیشۀ خویش و غمِ بیگانه نباشد
هوش مصنوعی: در دین ما، نه کعبه وجود دارد و نه بتخانه، بلکه تنها باید به فکر خود و اندیشهی خویش باشیم و غم و مشکلات دیگران را فراموش نکنیم.
هر کس روشی دارد و رایی و مرادی
ما را به جهان جز غمِ جانانه نباشد
هوش مصنوعی: هر کسی نظر و راه خاص خود را دارد، اما برای ما در این دنیا هیچ چیزی جز غم عاشقانه وجود ندارد.
آخر برِ ما آی که خلوت گهِ سیمرغ
آسوده تر از گوشۀ می خانه نباشد
هوش مصنوعی: در نهایت، بر سر ما آید که مکان آرام و دلپذیر سیمرغ از گوشه میخانه راحتتر نباشد.
می بر تنِ ناپاک حرام است بلی تو
با اهلِ صفا خور که حرامانه نباشد
هوش مصنوعی: نوشیدن شراب بر کسی که پاک نیست، ممنوع است. اما تو میتوانی با افرادی که اهل صفا و پاکیزگی هستند، بنوشی و این عمل حرام نخواهد بود.
با ما سخن از چنگ و دف و مطرب و می گوی
نه وعظ که ما را سرِ افسانه نباشد
هوش مصنوعی: با ما دربارهی ساز و آواز و خوشگذرانی صحبت کن، نه دربارهی موعظه و نصیحت، چون ما به داستانهای خیالی و غیرواقعی علاقهای نداریم.
ظاهر همه در مسجد و باطن به خرابات
مردان نپسندند که مردانه نباشد
هوش مصنوعی: ظاهر برخی افراد در مسجد و نمازخانه خوب و مذهبی است، اما در باطن از زندگی معنوی دورند و به کارهای ناپسند روی میآورند. آنها کسانی را که در زندگی واقعی خود راستگو و صادق نباشند، نمیپسندند.
گویند که دیوانه ببوده ست نزاری
این راز کسی داند و دیوانه نباشد
هوش مصنوعی: میگویند که دیوانهای وجود دارد که رازهایی را میداند و هیچکس دیگری این رازها را نمیشناسد؛ اما کسی که این رازها را میداند، واقعا دیوانه نیست.
از غایتِ [حبّ است] وگرنه نظرِ شمع
بر کشتنِ بی حاصلِ پروانه نباشد
هوش مصنوعی: این بیت به این معنی است که عشق و محبت شمع به پروانه آنقدر زیاد است که اجازه نمیدهد ببیند پروانه در نهایت به خاطر این عشق خود را به خطر میاندازد. در واقع، این رابطه به خاطر عشق عمیق بین آنهاست و نه به خاطر نیازی که شمع به کشتن پروانه دارد.