برگردان به زبان ساده
چه دردست این که آرامی ندارد
چه دورست این که انجامی ندارد
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که به چه دلیل باید از چیزی که هیچ آرامشی به ما نمیدهد، رنج ببریم و در عوض، به چه دلیل باید از چیزی که هیچ نتیجهای ندارد، دور بمانیم. در واقع، اشاره به ناامیدی و بیفایده بودن برخی تلاشها دارد.
نگه کردم به دنیا ذرّه یی نیست
که از خورشید اعلامی ندارد
هوش مصنوعی: وقتی به دنیا نگاه میکنم، میبینم هیچ ذرهای نیست که نشانهای از نور خورشید نداشته باشد.
ندیدم هیچ صاحب دل ندیدم
که بر کف هم چو جم جامی ندارد
هوش مصنوعی: هیچگاه کسی را ندیدم که دلش مانند دل دیگران باشد و در دستانش جامی باشد همچون جام جم.
به واجب عزّتِ درویش می دار
که سلطان است اگر شامی ندارد
هوش مصنوعی: به آن درویش احترام بگذار که اگرچه وضعیت مالی خوبی ندارد، اما از نظر شخصیت و مقام، شایستگی و عزت دارد. او مانند یک سلطان است، حتی اگر یک شام (خوراک) هم نداشته باشد.
مکن بر مردمِ عاشق ملامت
که بیش از عاشقی کامی ندارد
هوش مصنوعی: به کسی که عاشق است، خرده نگیرید؛ چون او تنها از عشق لذت میبرد و آرزویی جز آن ندارد.
جمادست آن به معنی جانور نیست
که خاطر با دل آرامی ندارد
هوش مصنوعی: چیزهای بیجان، به معنای موجودات زنده نیستند، چرا که آنها هیچگاه آرامش خاطر و دل آسودهای ندارند.
به انسان کی کند ترجیح وحشی
که گردن بستۀ دامی ندارد
هوش مصنوعی: به انسان نیازی نیست که وحشی را ترجیح دهد، چون وحشی که خودش محدود شده و در دام نیست، چه ارزشی میتواند داشته باشد؟
چه می خواهی نزاری را که بینی
نزاری جز همین نامی ندارد
هوش مصنوعی: چه میخواهی از نازکدلی که جز به نامی شناخته نمیشود؟
سری دارد فدایِ مقدمِ دوست
به گردن بیش از ین وامی ندارد
هوش مصنوعی: سَر و جانم را فدای آمدن دوست میکنم و بیشتر از این برای من ارزشی ندارد.